عنوان	تجارب مدیرآموزگاران و معلمان چندپایه‌ی مدارس روستایی در مواجهه با چالش تعدد مسئولیت
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	مدیرآموزگار، کلاس چندپایه، مدارس روستایی، تعدد مسئولیت، نظریه داده‌بنیاد، زیست حرفه‌ای
چکیده	کلاس‌های چندپایه روستایی به دلیل کمبود منابع انسانی، محدودیت امکانات و ساختار خاص سازمانی، محیطی هستند که در آن معلمان و مدیرآموزگاران ناگزیر به ایفای هم‌زمان نقش‌های آموزشی، مدیریتی و اجرایی متعدد می‌شوند. این شرایط، تجربه حرفه‌ای آنان را با چالش «تعدد مسئولیت» مواجه می‌سازد و ابعاد مختلفی از فعالیت‌های آموزشی و مدیریتی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف تبیین تجارب مدیرآموزگاران و معلمان چندپایه مدارس روستایی در مواجهه با چالش تعدد مسئولیت و فهم ابعاد زیست حرفه‌ای آنان در این بستر انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر اساس نظریه داده‌بنیاد با رویکرد سیستماتیک اشتراوس و کوربین انجام شده است. میدان پژوهش شامل مدیرآموزگاران و معلمان کلاس‌های چندپایه روستایی استان کردستان بود که تجربه تدریس و مدیریت در این مدارس را داشته‌اند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و یادداشت‌های میدانی گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند از نوع نظری انجام گرفت و فرایند گردآوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در مجموع، 23 نفر از مدیرآموزگاران و معلمان چندپایه در این پژوهش مشارکت داشتند. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که پدیده مرکزی «زیست حرفه‌ای در بستر چندپایگی مدرسه روستایی» است که در تعامل با شرایط ساختاری، محیطی و تعاملی شکل می‌گیرد. شرایط علّی شامل «الزام و کشش ساختاری در پذیرش مدیرآموزگاری» و «پیچیدگی ساختاری و چندلایگی مسئولیت در کلاس‌های چندپایه روستایی» بود. شرایط زمینه‌ای پژوهش در قالب «بسترهای محیطی و سازمانی اثرگذار بر مدیریت کلاس‌های چندپایه روستایی» شناسایی شد. همچنین عوامل مداخله‌گر شامل «ناهماهنگی‌های اداری و سیاستی مؤثر بر مدیریت کلاس‌های چندپایه» و «پویایی‌های انسانی و تعاملی اثرگذار بر مدیریت مدرسه» بود. در مواجهه با چالش تعدد مسئولیت، مشارکت‌کنندگان از مجموعه‌ای از راهبردها بهره می‌گیرند که شامل «راهبردهای سازمان‌دهی و مدیریت چندوظیفه‌ای»، «راهبردهای آموزشی انطباقی در کلاس چندپایه»، «راهبردهای تعاملی و مشارکتی برای کاهش فشار نقش»، «راهبردهای توسعه فردی و حرفه‌ای مدیرآموزگاران» و «راهبردهای تاب‌آوری و سازگاری حرفه‌ای» است. پیامدهای این فرایند نیز در دو بعد «تحول و بلوغ حرفه‌ای در بستر تجربه چندپایگی» و «فرسایش روانی و چالش‌های پایداری شغلی» تبیین شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تجربه تعدد مسئولیت در کلاس‌های چندپایه روستایی، در عین ایجاد فرصت‌هایی برای رشد و توانمندسازی حرفه‌ای، با فشارهای شغلی و چالش‌های پایداری حرفه‌ای همراه است و بهبود این وضعیت نیازمند توجه بیشتر به حمایت‌های سازمانی، توانمندسازی حرفه‌ای و سیاست‌گذاری متناسب با شرایط کلاس‌های چندپایه روستایی است.
پژوهشگران	سید مهدی حسینی (استاد راهنما)، شادمان جعفری کلکان (دانشجو)