|
عنوان
|
توانمندسازی خانوارهای زن سرپرست: تحلیل روایت فعالان سازمانهای مردم نهاد در مناطق حاشیهای شهر سنندج
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
توانمندسازی، سازمانهای مردمنهاد، زنان سرپرست خانوار، خوداتکایی معیشتی، طرداجتماعی
|
|
چکیده
|
زنان سرپرست خانوار بهعنوان قشری آسیبپذیر، بهدلیل جایگاه اجتماعی شکننده به حمایت نهادی نیاز دارند. بههمین جهت، توجه به نیازهای زنان سرپرست خانوار جایگاه ویژهای در ادبیات جنسیت، توسعه، سیاست اجتماعی و برنامهریزی جنسیتی پیدا کرده است. بهدلیل فشارهای اقتصادی و کاهش مسئولیتهای اجتماعی دولت، بر تعداد خانوارهای زن سرپرست در کُردستان افزوده شده است. با توجه به ضعف حمایت نهادی، روایت فعالان سازمانهای مردمنهاد از توانمندسازی زنان سرپرست خانوار در نواحی حاشیهای شهر سنندج بررسی میشود. چارچوب مفهومی پژوهش بر نظریههای توانمندسازی و مدل کورتن در مورد نسلهای چهارگانه سازمانهای مردمنهاد استوار است. این پژوهش از نوع کیفی و به روش تحلیل روایت انجام شده است. میدان پژوهش معطوف به 9 سازمانهای مردم نهاد فعال در حوزه زنان سرپرست خانوار در مناطق حاشیهای شهر سنندج است و طی آن با 17 فعال مدنی مصاحبه بعمل آمده است. در پژوهش حاضر از تکنیک مصاحبه نیمه ساختیافته روایی برای گردآوری دادهها و از تحلیل تماتیک برای تحلیل دادهها استفاده شده است. نوع نمونهگیری در این پژوهش نمونهگیری هدفمند بود. زنان سرپرست خانوار پیش از ورود به چرخه حمایت سمنها و در آغاز مسیر زندگی جدید خود بهعنوان سرپرست خانوار، با آسیبها و تجارب دردناکی چون زیستن در فقر، احساس طردشدگی از شبکههای رسمی و غیررسمی جامعه، انگ اجتماعی و خلاء حمایت نهادی روبرو بودهاند. فعالان مدنی بنا به ضرورت اجتماعی و حس مسئولیت پذیری اجتماعی به حمایت از زنان سرپرست خانوار روی آورده بودند. روایت فعالان مدنی بر برداشتهای چندلایه از توانمندسازی زنان سرپرست خانوار دلالت داشت و در نظام معنایی آنان توانمندسازی با خوداتکایی معیشتی، ارتقای آگاهی و خودباوری، حمایت روانی و بازیابی سلامت روان، و حمایت حقوقی تداعی میشد. سازمانهای مردمنهاد خدمات و کمکهایی چون تأمین نیازهای فوری و روزمره، خدمات مشاوره، آموزش معطوف به کار، و بازسازی پیوندهای اجتماعی را به زنان سرپرست خانوار عرضه کرده بودند. فعالان مدنی مجموعهای از عوامل ایجابی و سلبی را در موفقیت و یا شکست عملکرد سازمانهای مردم نهاد حوزه زنان سرپرست خانوار موثر میدانستند که در ذیل سه تم اصلی ساختار سازمانی و انسانی سازمانهای مردم نهاد، سرمایه اجتماعی سازمانهای مردم نهاد، و زمینههای نهادی و فرهنگی قابل دستهبندی است.
|
|
پژوهشگران
|
امید قادرزاده (استاد راهنما)، مریم مختاری (دانشجو)
|