عنوان	طراحی چارچوب مفهومی بومی برای بازی‌وارسازی تجربه گردشگری در بافت تاریخی شهر همدان
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	بازی‌وارسازی گردشگری شهری پایدار تجربه گردشگر بافت تاریخی شهر همدان
چکیده	بیان مسئله: بافت‌های تاریخی شهری در سال‌های اخیر با چالش‌هایی همچون تضعیف هویت فرهنگی، فشار بر زیرساخت‌ها و کاهش کیفیت تجربه بازدیدکنندگان مواجه شده‌اند. در این میان، بازی‌وارسازی به‌عنوان یک رویکرد نوین طراحی مبتنی بر عناصر بازی (مانند مأموریت، روایت، پاداش و چالش)، ظرفیت بالایی برای ارتقای مشارکت گردشگران و رفتارهای پایدار دارد. بااین‌حال، اغلب چارچوب‌های موجود در این حوزه، انتزاعی، فناورانه‌محور و نامتناسب با پیچیدگی‌های فرهنگی و فضایی بافت‌های تاریخی، به‌ویژه در کشورهای جنوب جهانی، هستند. هدف: هدف این پژوهش، طراحی یک مدل مفهومی بومی‌شده برای ادغام بازی‌وارسازی در مدیریت پایدار گردشگری شهری با تمرکز بر بافت تاریخی شهر همدان است. روش: این مطالعه با بهره‌گیری از طرح پژوهش آمیخته اکتشافی و در چهار مرحله انجام شد: 1) پیمایش کمی با نمونه 384 نفره از گردشگران و ساکنان؛ 2) مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با پنج خبره حوزه طراحی شهری، گردشگری و فناوری تعاملی؛ 3) اجرای سه مرحله‌ای روش دلفی برای اعتبارسنجی مدل مفهومی؛ و 4) تلفیق داده‌ها و ساخت مدل نهایی با استفاده از رویکرد تحلیلی-مفهومی. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی چهار لایه اصلی در مدل منجر شد: عوامل علی (مانند مشارکت محلی و غوطه‌وری روایی)، عوامل زمینه‌ای (مانند ظرفیت نهادی و محدودیت‌های زیرساختی)، مکانیزم‌های مداخله‌گر (شامل طراحی بازی‌وار و مدیریت هوشمند)، و پیامدها (همچون پیوند با مکان و اقتصاد تجربه). مفهوم مرکزی مدل، "تجربه تعاملی و انگیزشی در چارچوب حکمرانی نرم" شناسایی شد. نتیجه­ گیری: مدل پیشنهادی، با تلفیق نظریه‌های انگیزشی، اقتصاد تجربه و حکمرانی نرم، چشم‌اندازی بومی و کاربردی برای به‌کارگیری بازی‌وارسازی در بافت‌های تاریخی ارائه می‌دهد. این مدل نه‌تنها به ارتقای کیفیت تجربه گردشگران کمک می‌کند، بلکه ابزاری برای توانمندسازی جوامع محلی و حفاظت پایدار از میراث شهری محسوب می‌شود.
پژوهشگران	محمد بشیر رباطی (نفر اول)، کیومرث حبیبی (نفر دوم)، امیر شکیبا منش (نفر سوم)