عنوان	ارائه الگوی بهبود تحرک اجتماعی با تأکید بر ظرفیت‌های ورزش ایران
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	بهبود، تحرک اجتماعی، ورزش، زیست اجتماعی
چکیده	تحقیق حاضر باهدف طراحی و ارائه مدلی برای بهبود تحرک اجتماعی با تأکید بر ظرفیت‌های ورزش ایران انجام‌شده است. این مطالعه از نوع پژوهش‌های آمیخته بوده و شامل دو بخش کیفی و کمی می‌باشد. در بخش کیفی، مشارکت کنندگان پژوهش را خبرگان و صاحب‌نظران حوزه ورزش و آگاه به موضوع تحقیق، با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، تعداد 16 نفر از آنان انتخاب شدند. نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و برای اطمینان، پس از رسیدن به مرحله اشباع، دو مصاحبه اضافی نیز انجام شد. در بخش کمی نیز با توجه به نامشخص بودن تعداد دقیق جامعه آماری و با استفاده از فرمول کوکران در شرایط نامعین، تعداد 384 نفر از ورزشکاران تیم‌های ملی به‌عنوان نمونه در نظر گرفته شدند و نمونه‌گیری به روش در دسترس انجام گرفت. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش شامل مصاحبه‌های عمیق ,ونیمه ساختاریافته در بخش کیفی و پرسشنامه محقق ساخته در بخش کمی بود. داده‌های کیفی با استفاده از روش داده بنیادونظریه اشتراورس وکوربین با (رویکردسیستماتیک) تحلیل شدند و در بخش کمی نیز از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری بهره گرفته شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای MAXQDA، SPSS و AMOS انجام شد. نتایج پژوهش به شناسایی ابعاد مختلف مؤثر بر تحرک اجتماعی در ورزش منجر شد. در بخش شرایط عِلی، چهار مقوله شامل توسعه مسیرهای آموزشی در مدیریت ورزشی، دستیابی به برابری اقتصادی و طبقاتی در ورزش، کنترل تغییرات فرهنگی و ادراک عمومی و فقرزدایی از طریق ورزش استخراج شد. این عوامل به‌عنوان بسترهای اولیه برای بهبود تحرک اجتماعی از طریق ورزش در نظر گرفته شدند. علاوه بر آن، در بخش عوامل زمینه‌ای، مؤلفه‌هایی نظیر ایجاد مسیرهای شغلی متنوع در ورزش، تقویت دیپلماسی فرهنگی، نقش ورزش به‌عنوان کاتالیزور فرهنگی و اجتماعی، تصمیم‌سازی، درک عمومی از موفقیت و جهانی‌شدن ورزش شناسایی شدند که زمینه‌ساز نقش‌آفرینی ورزش در ارتقاء جایگاه اجتماعی افراد هستند. همچنین، دو مقوله عوامل استثمار اقتصادی و موانع نهادی و ساختاری به‌عنوان عوامل مداخله‌گر شناخته شدند که می‌توانند مانع تحقق کامل نقش ورزش در تحرک اجتماعی شوند. در این مطالعه، مقوله محوری تحرک اجتماعی در چهار بعد فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و آموزشی تعریف شد که هر یک از این ابعاد نشان‌دهنده مسیری مستقل اما درهم‌تنیده برای ارتقاء وضعیت فردی و اجتماعی از طریق مشارکت ورزشی می‌باشد. پژوهشگر در نتیجه‌گیری از تحلیل‌ها و کدهای نهایی، مقوله استراتژی آگاهی‌بخشی و آموزش را به‌عنوان راهبرد کلیدی معرفی کرده است که نقش مهمی در تحقق ابعاد مختلف تحرک اجتماعی دارد. در بخش پایانی مدل، پیامدهای کاربردی ورزش در بهبود تحرک اجتماعی بررسی‌شده که شامل تأثیرگذاری بر زندگی فردی، ارتقاء سطح آگاهی و مشارکت اجتماعی، کشف و پرورش استعدادها و تقویت نمادهای فرهنگی و اجتماعی در سطح جامعه می‌شود. نتایج حاصل از بخش کمی نیز نشان داد که تمامی متغیرهای مدل پیشنهادی ازنظر آماری معنادار بوده و مدل نهایی از اعتبار مناسبی برخوردار است. درمجموع، یافته‌های این پژوهش بر ضرورت توجه سیاست‌گذاران، مدیران ورزشی و برنامه‌ریزان اجتماعی به ظرفیت‌های ورزش به‌عنوان ابزاری اثربخش برای ارتقاء تحرک اجتماعی تأکید دارد و راهکارهایی برای استفاده مؤثرتر از ورزش در کاهش نابرابری‌ها و بهبود شرایط زیست اجتماعی ارائه می‌دهد. همچنین نتایج بخش کمی نشان داد که مدل پژوهش از برازش مناسب برخوردار می‌باشد.
پژوهشگران	همایون عباسی (استاد راهنما)، شیرین زرتشتیان (استاد راهنما)، آرش زارعی (دانشجو)، حسین عیدی (استاد مشاور)، لقمان امامقلی (استاد مشاور)