عنوان	ارزیابی کارایی اسانس آنغوزه تلخ pseudalliacea Ferula بر چهار گونه آفت انباری
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	آفات انباری،آنغوزه تلخ، اسانس گیاهی، سمیت تنفسی، کنترل غیرشیمیایی
چکیده	این پژوهش با هدف بررسی پتانسیل حشره‌کشی اسانس گیاه آنغوزه تلخ Rech.f. (Apiales: Apiaceae) Ferula pseudalliacea بر چهار گونه آفات مهم انباری غلات شامل سوسک کشیش (Coleoptera: Bostrichidae) Rhyzopertha dominica Fabricius، شپشه قرمز آرد (Coleoptera: Tenebrionidae) Tribolium castaneum Herbst، شپشه گندم Sitophilus granarius Linnaeus (Coleoptera Curculionidae) و لارو شبپره آرد Ephestia kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae) انجام شد. آزمایش‌ها در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج غلظت اسانس به همراه شاهد، در چهار تکرار و در شرایط کنترل‌شده دما، رطوبت نسبی و دوره نوری طراحی شد. سمیت تنفسی اسانس از طریق انجام آزمون‌های زیست‌سنجی و تحلیل داده‌ها با روش پروبیت به منظور تعیین آمارههای مرگ‌ومیر (LC₅₀ و LC₉₀) در گونه‌های آفت مورد بررسی ارزیابی شد. مرگ‌ومیر حشرات با افزایش غلظت و طول مدت زمان در معرض قرارگیری به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. مقادیر LC₅₀ نشان‌دهنده تفاوت قابل‌توجه در حساسیت گونه‌ها بود؛ بیشترین حساسیت در شپشه گندم و کمترین در شپشه آرد مشاهده شد. در بالاترین غلظت، درصد مرگ‌ومیر پس از 72 ساعت برای همه گونه‌ها بیش از 90 درصد بود. تجزیه‌وتحلیلGC/MS نشان داد که گاما-اودسمول و تاو-کادینول از ترکیبات غالب اسانس بودند. یافته‌ها نشان می‌دهند اسانس F. pseudalliacea دارای فعالیت حشره‌کشی قابل توجهی علیه آفات انباری است و می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای طبیعی و سازگار با محیط‌زیست در مدیریت تلفیقی آفات به‌کار رود.
پژوهشگران	نوشین فتاحی (نفر اول)، امین صادقی (نفر دوم)، مصطفی معروف پور (نفر سوم)