ادریس قادری

مطالعه حاضر به‌منظور بررسی اثرات رهاسازی ماهی فیتوفاگ بر کنترل شکوفایی جلبکی، کیفیت آب و سموم سیانوتوکسین انجام شد. ماهیان با میانگین وزنی 4/2±50 گرم در چهار تیمار شامل تیمار شاهد بدون رهاسازی ماهی، تیمار 2 با تراکم معمول رهاسازی و معادل رهاسازی ماهی برای توان تولید 250 کیلوگرم در هکتار از سد قشلاق سنندج، تیمار 3 با تراکم دو برابر رهاسازی معمول و تیمار 4 با تراکم چهار برابر رهاسازی معمول در 12 استخر 6000 لیتری در مجاورت سد قشلاق به‌مدت 9 هفته در سال 1402 انجام شد. در طی دوره آزمایش، برخی شاخص‌های فیزیکو-شیمیایی و زیستی آب اندازه‌گیری شد و ترکیب پلانکتونی آب، رژیم غذایی ماهی فیتوفاگ، مقدار سیانوتوکسین آب و وضعیت تروفی تیمارها مورد ارزیابی قرار گرفت. ترکیب فیتوپلانکتونی آب شامل 34 جنس و گونه بود که 28 گونه و جنس آن در رژیم غذایی فیتوفاگ مشاهده شد. در این ترکیب 14 گونه شناسایی شدند. برخی از گونه‌ها باعث ایجاد طعم و بوی بد آب می شوند و گونه‌هایی مانند Anabena spp.، Microcystis spp.، و Oscillatoria spp. تولیدکننده سموم سیانوتوکسین می‌کنند. تیمار شاهد دارای تراکم جلبک بیشتری نسبت به سایر تیمارها بود و تیمار 3 با 205 سلول در میلی لیتر آب دارای کمترین تراکم جلبک بود. همچنین تیمار 4 با 8/34623620 عدد در کل دستگاه گوارش دارای بیشترین تراکم جلبک در دستگاه گوارش ماهی بود. تنوع زئوپلانکتون‌ها شامل 34 گونه و جنس بود. همچنین میکروسیستین LR در تیمار شاهد با غلظت 427/0 میکروگرم بر لیتر در میان دوره دارای بیشترین میزان و تیمار 4 با 085/0 میکروگرم بر لیتر در پایان دوره دارای کمترین غلظت بود که پایین‌تر از غلظت استاندارد WHO در آب شرب بود (1 میکروگرم بر لیتر). نتایج این مطالعه نشان داد ماهی فیتوفاگ با توجه به رژیم غذایی پلانکتون‌خواری و با تغذیه اصلی از اندازه‌های مختلف فیتوپلانکتون (جلبک)، در صورت رهاسازی علمی در دریاچه‌های پشت سد ضمن بهبود کیفیت آب اثر کنترلی بالایی بر جوامع جلبکی دارد.