|
چکیده
|
با وجود پیشرفتهای علمی در حوزه هواشناسی، هنوز پیشبینی دقیق زمان، مکان و شدت بارش یکی از چالشهای مهم به شمار میرود. بخشی از این دشواری به دلیل عدم شناخت کافی از میزان رطوبت واقعی موجود در ستون هوا و همچنین سطحی است که در آن بخار آب شروع به چگالش میکند. با توجه به گرمایش جهانی و تغییر اقلیم آگاهی از رفتار آب قابل بارش و تغییرات سطح تراکم می تواند به بهبود و افزایش کارایی مدلهای پیش بینی آب و هوا منجر شود. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت و روند تغییرات آب قابل بارش و سطح تراکم در ایستگاه مهرآباد تهران انجام شد. دادههای متغیرهای یاد شده در دوره زمانی 2023-1997 از پایگاه داده مربوط به دانشگاه وایومینگ در مقیاس 12 ساعته تهیه گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که در بیشتر ماههای سال آب قابل بارش دارای روند افزایشی بوده است. علاوه بر این سطح تراکم نیز روند کاهش را نشان داده است. با این حال میزان افزایش و کاهش آب قابل بارش در همه ماههای سال وضعیت مشابهی را تجربه نکرده است. به عنوان مثال، در ماه جولای روند کاهشی در میزان آب قابل بارش در دو دیده بانی صفر و دوازده گرینویچ مشاهده شده است. همچنین در ماههای آگوست، اکتبر و دسامبر نیز کاهش در دیده بانی ساعت صفر گرینویچ گزارش شده است. در سایر ماههای سال، روند افزایشی در سری زمانی دادهها برآورد شد. در ساعت 00:00 ماههای مارچ و مَی روند معنیدار افزایشی در سطح اطمینان 90% داشتند. با این حال مقدار آب قابل بارش تنها در فوریه دارای روند معنی دار افزایشی بود. با اینکه روند افزایشی در هردو ساعت ماه فوریه موجود بود، اما تنها در ساعت 12:00 و با اطمینان 90% روند معنیدار افزایشی را نشان داد. جدای از بررسی ماهانه و تغییرات PW در آن، بررسی سالانه نیز انجامشده و در هردو ساعت هم روند افزایشی داشته است. میزان افزایش آبقابل بارش در جو تهران برای 27 سال داده، حدود 1 میلیمتر بهدست آمد. مقدار متوسط آبقابل بارش هم بین 10 تا 13 میلیمتر بود که نزدیک به میانگین کل کشور میباشد. نتایج بررسی سطح تراکم نیز نشان داد که در تعدادی از ماهها سطح تراکم کاهش و در برخی نیز افزایش داشته است. به طور کلی سطح تراکم در دوره سرد سال پایین و در دوره گرم سال بالاتر بوده است. با این حال در ماه می سطح تراکم روند افزایشی در سطح اطمینان 95 درصد را نشان داد. همچنین در ماههای فوریه، اکتبر، نوامبر و در مقیاس سالانه روند کاهش را تجربه کرده است. به عبارت دیگر در این ماهها عمل تراکم به ارتفاع پایین تر از حالت طبیعی آمده است. سطح تراکم روند معنی دار افزایشی را در ماه جون و جولای و در ساعت صفر گرینویچ به ترتیب در سطح اطمینان 90 و 95 درصد نشان داد. در همین دو ماه اما در ساعت 12:00 روند کاهش سطح تراکم در سطح اطمینان 95 و 99 درصد مشاهده شد. همچنین سطح تراکم در ماههای آگوست، سپتامبر و مقیاس سالانه حاکی از روند معنیدار کاهشی در سطح اطمینان 90 درصد بود.
|