زانا مظفری

تحریم‌های اقتصادی همواره ابزاری قدرتمند برای اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی بر یک کشور محسوب می‌شوند که هدف اصلی آن نابسامانی اقتصادی است. تحریم‌ها در کنار ریسک و نااطمینانی اقتصادی می‌تواند امنیت اقتصادی کشور هدف را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار داده و به خطر بیندازد. در این راستا، مطالعه حاضر با استفاده از رویکرد حداقل مربعات کاملاً اصلاح شده (FMOLS) به دنبال پاسخ به این سؤال است که نااطمینانی اقتصاد کلان در کنار تحریم‌های اقتصادی طی سال‌های 1369 تا 1400 چگونه بر امنیت اقتصادی کشور ایران اثرگذار هستند. شاخص نااطمینانی اقتصاد کلان از هفت گروه از مهم‌ترین متغیرهای اقتصاد کلان برآورد شده و تحریم‌های اقتصادی نیز یک شاخص کمی‌سازی شده و برآورد شده با منطق فازی است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نااطمینانی اقتصاد کلان، تحریم‌های اقتصادی، ریسک سیاسی و نرخ رشد جمعیت بر امنیت اقتصادی تأثیر منفی و معنی‌دار دارند و به کاهش آن منجر می‌شوند. همچنین، سرمایه انسانی و درجه باز بودن تجاری اثر مثبت و معنی‌دار بر شاخص امنیت اقتصادی دارند و در طول زمان به افزایش آن منجر می‌شوند. علاوه بر این، نااطمینانی اقتصاد کلان به‌اندازه 29/1 واحد و تحریم‌های اقتصادی نیز به‌اندازه 53/0 واحد امنیت اقتصادی را کاهش می‌دهند.