کورش دادخواه

مقدمه: ناباروری یکی از تجربیات تنش‌زای زندگی است که می‌تواند به شکل‌گیری مشکلات روان‌شناختی از جمله افسردگی، اضطراب و استرس، کاهش کیفیت زندگی و اختلال در ظرفیت بخشش خود در زنان منجر شود. رویکرد شفقت به خود مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MSC) با هدف بازسازی رابطۀ فرد با خویشتن و کاهش خودانتقادی، به‌عنوان یک مداخلۀ نوین مطرح شده است. هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی مداخلۀ MSC بر مشکلات روان‌شناختی، کیفیت زندگی و بخشش خود در زنان نابارور بود. روش‌شناسی: پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل و پیگیری اجرا شد. نمونه شامل زنان نابارور مراجعه‌کننده به مراکز درمانی بود که به‌صورت تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش، 8 جلسه آموزش شفقت به خود مبتنی بر ذهن‌آگاهی را دریافت نمود. ابزارهای سنجش شامل مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS)، پرسش‌نامۀ کوتاه کیفیت زندگی (SF-12) و پرسش‌نامۀ بخشش خود بودند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیره با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌های تعقیبی بنفرونی تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مداخلۀ MSC به‌طور معنادار بر کاهش افسردگی، اضطراب و استرس (P <0.001، η²=0.25–0.61) و افزایش کیفیت زندگی جسمانی و روانی P <0.001) ، η²=0.17–0.47) تأثیرگذار بود. همچنین، نمرات خودبخشایی، بخشش دیگران و بخشش شرایط در گروه آزمایش به‌طور معنادار افزایش یافته و در مرحلۀ پیگیری پایدار باقی‌ماند (P <0.001، η²=0.10–0.66) گروه کنترل تغییرات قابل‌توجهی نشان نداد. نتیجه‌گیری: مداخلۀ شفقت به خود مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد مؤثر روان‌شناختی برای کاهش مشکلات روان‌شناختی، ارتقای کیفیت زندگی و تقویت ظرفیت بخشش خود در زنان نابارور مورد استفاده قرار گیرد. این مداخله با کاهش خودانتقادی و ارتقای تاب‌آوری، توان سازگاری زنان با فرایند درمان ناباروری را افزایش می‌دهد.