در این پژوهش، توان گرهزایی و صفات فیزیولوژیکی در ده رقم نخود (Cicer arietinum) پس از تلقیح با باکتری Mesorhizobium ciceri مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از مقایسهی شاخصهایی مانند تعداد گره، وزن گره، وزن تر کل گیاه، وزن خشک کل گیاه، وزن خشک ساقه ، وزن خشک ریشه ، طول ساقه، طول ریشه ، دو رقم بیونیج و پیروز، بهترتیب بهعنوان ژنوتیپهای با همزیستی قویتر و ضعیفتر، برای بررسیهای دقیقتر انتخاب شدند. فلاوونوئیدها بهعنوان مولکولهای سیگنالی اولیه در فرآیند همزیستی لگومها با باکتریهای تثبیتکننده نیتروژن نقش مهمی ایفا میکنند. در ادامهی این پژوهش، بیان کمی ژن Isoflavone 4'-O-methyltransferase که در مسیر سنتز ایزوفلاونوئیدها نقش دارد، در دو رقم نخود (بیونیج و پیروز) در سه زمان مختلف پس از تلقیح (36 ساعت، 10 روز، و 28 روز) با روش Real-Time PCR ارزیابی شد. نتایج نشان داد که بیان این ژن در هر دو رقم، بهویژه در مرحله 36 ساعت پس از تلقیح، بهطور معنیداری افزایش یافته است. این افزایش بیان ژن در رقم بیونیج چشمگیرتر بود. میزان کلروفیل برگ و نیتروژن گره و ریشه در هر دو گیاه شاهد و تیمار اندازهگیری شد. دادهها نشان دادند که در گیاهان تیمار شده، میزان کلروفیل و نیتروژن بهطور چشمگیری بالاتر از شاهد بود و رقم بیونیج، مقدار نیتروژن و کلروفیل بیشتری را نسبت به پیروز داشت. این یافتهها نشان میدهند که بیان بیشتر ژن مذکور میتواند با افزایش توان گرهزایی ، بهبود همزیستی و جذب نیتروژن در نخود مرتبط باشد.
