نانوذرات به طور گسترده در طبیعت وجود دارند و توسط فرآیندهای زیستی و غیر زیستی یا فعالیتهای انسانی ایجاد میشوند. ویژگیهای منحصر به فرد نانوذرات منجر به کاربردهای تجاری آنها در زمینههای متفاوت صنعتی و کشاورزی میگردد. به دلیل خاصیت منحصر به فرد ضد میکروبی نانوذرات نقره، این ذرات یکی از پر مصرفترین مواد در بین بیش از 251 محصول نانو هستند. در نتیجه کاربرد روزافزون و فراوان این مواد، نانوذرات نقره در محیط زیست انسانها به طور گسترده منتشر میشود. در این میان نانو ذراتی مانند نقره به دلیل زیست سازگار بودن کاربردهای زیستی گوناگونی دارند. در این تحقیق اثرات نانو ذرات نقره بر برخی ویژگیهای فیزیولوژیک گیاه اسپرس(.Onobrychis sativa L) در شرایط آزمایشگاه مورد بررسی قرار میگیرد. در این تحقیق ابتدا بذر مربوط به اسپرس (Onobrychis sativa) بوجاری شده در سال 1400 تهیه شده و به آزمایشگاه دانشکده منابعطبیعی دانشگاه کردستان منتقل شد در مرحله اول آزمایش قوهنامیه و درصد جوانه-زنی این بذرها تعیین شد. سپس برای تکرارها 40 عدد بذر در پنج عدد پتری دیش قرار داده شد. به عبارتی تکرارها در مجموع 200 عدد بذر از گونه گیاهی موردنظر انتخاب شد. برای اندازهگیری درصد جوانهزنی، متوسط زمان جوانه زنی و سرعت رشد ابتدا بذرها بر کاغذ صافی درون پتری دیشها انتقال یافت سپس پتری دیشها در اتاقک رشد با شرایط 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی، دمای 25 تا 27 درجه و شدت نور 1800 تا 2000 لوکس نگهداری شدند. تمامی مراحل در زیر هود لامینار و در شرایط کاملا استریل صورت گرفت. تعداد بذرهای جوانه زده در هر پتریدیش به صورت روزانه تا روز براشت ثبت شدند. بذرها پس از 14 روز برداشت شدند و صفات درصد جوانه زنی، متوسط زمان جوانه زنی و سرعت رشد اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که نانو نقره در گیاهان همانند تیمار خشکی، تیمار شوری و دیگر تیمارها باعث ایجاد تنش میشود، درنتیجه گیاه برای مقابله با این تنش و حفظ بقای خود تغییراتی را در مکانیسمهای حیاتی خود ایجاد میکند. صفات رشدی گیاه اسپرس همچون طول ریشهچه در پتردیش، طول ساقهچه در پتردیش، طول ریشه در گلدان، ساقه گلدان و صفات بیولوژیکی همچون رنگیزههای فتوسنتزی (کلروفیل a و b، کارتنوئید) تحت نانو ذرات نقره با غلظت 10 ppm بیشترین تولید را نشان داد که بیانگر عملکرد بالای صفات در این شرایط نسبت به شاهد است. این خصوصیات در غلظت بالا 100 ppm عملکرد ضعیفی از خود نشان دادند. ممکن است غلظت بالای نقره اثرات سمی برای این صفات داشته باشد. نانو ذرات به واسطه خصوصیات آبدوستی با آزاد کردن کم کم ذرات آب به اسپرس کمک مینمایند در سطح تنش خشکی به خوبی عمل نمایند.
