زاهد شریفی

افزایش جمعیت و تقاضا برای مواد غذایی به سرعت در حال رشد است، این امر استفاده از سموم آفت‌کش در شیوه‌های نوین کشاورزی را با سرعت بیشتری به پیش می‌راند، به گونه‌ای که طی یک دهه‌ی گذشته، به دلیل رشد صنعتی و کشاورزی، مقدار زیادی سموم آفت‌کش و سایر آلاینده‌ها در محیط زیست رها شده‌اند. یکی از راه‌های کاهش اثرات زیان بار این گونه مواد، تحریک تجزیه زیستی آن‌ها توسط اصلاح کننده‌های خاک از جمله مواد آلی است. بنابراین این پژوهش با هدف بررسی اثر ورمی‌کمپوست و زغال زیستی آن بر کاهش اثرات منفی علف‌کش متری بیوزین بر ویژگی‌های بیولوژیک خاک انجام شد. تیمار‌های مورد بررسی در این پژوهش شامل 1. خاک بدون آلودگی به علف‌کش و تیمار‌های تحریک زیستی (شاهد)، 2. خاک + 5 درصد بایوچار، 3. خاک + 5 درصد ورمی-کمپوست، 4. خاک + علف‌کش، 5. خاک آلوده به علف‌کش + 5 درصد بایوچار، 6. خاک آلوده به علف‌کش + 5 درصد ورمی‌کمپوست و 7. خاک آلوده به علف‌کش+ 5/2 درصد بایوچار + 5/2 درصد ورمی‌کمپوست، که به مدت 90 روز انکوباسیون شدند. در زمان‌های 0، 5، 10، 15، 30، 60 و 90 روز از تیمارهای مختلف نمونه‌برداری شد. ویژگی‌های مختلف شامل میزان (pH)، هدایت الکتریکی (EC)، میزان نیتروژن قابل دسترس (نیترات و آمونیوم)، فسفر قابل دسترس، و ازمیان ویژگی‌های بیولوژیک خاک، فعالیت آنزیم‌های فسفاتاز اسیدی و قلیایی، آنزیم آریل سولفاتاز، آنزیم دهیدروژناز، آنزیم بتا-گلوکوزیداز، تنفس پایه، فراوانی میکروفلور خاک (قارچ‌ها و باکتری‌ها)، و ویژگی‌های بایوچار و ورمی‌کمپوست اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد تیمارهایی که دارای بایوچار و ورمی‌کمپوست چه به صورت منفرد و چه به صورت تلفیقی بودند اثر افزایشی بر شاخص‌های یاد شده در مقایسه با شاهد شدند. اما نتیجه مهم آن‌که در این پژوهش علف‌کش متری‌بیوزین به جز pH که سبب افزایش معنی‌دار آن نسبت به شاهد شد و از میان ویژگی‌های بیولوژیک به جز تنفس پایه و فعالیت آنزیم اریل‌سولفاتاز که به گونه معنی‌داری سبب کاهش آن‌ها شد اثر معنی‌داری بر سایر ویژگی‌های مورد بررسی نداشت.