یونس خوشخو

در پژوهش حاضر، مقادیر روزانه تبخیر تعرق مرجع با بکارگیری چند دسته مدل تجربی مختلف شامل روش‌های مبتنی بر دمای هوا (هارگریوز-سامانی و بلانی-کریدل)، روش‌های مبتنی بر تابش خورشید (پریستلی-تیلور و مک-کینگ) و روش‌های مبتنی بر انتقال جرم (پنمن و WMO) در ایستگاه سینوپتیک مریوان برآورد شد و با مدل فائو-پنمن-مانتیث مورد مقایسه قرار گرفت. جهت سنجش عملکرد این مدل‌ها از ضریب تعیین (R2)، ضریب کارایی نش-ساتکلیف، میانگین اریبی خطا (MBE)، میانگین قدر مطلق خطا (MAE) و میانگین قدرمطلق نسبی خطا (MAPE) استفاده شد. نتایج کلی حاصل از این پژوهش حاکی از عملکرد مناسب‌تر مدل‌های مبتنی بر تابش در برآورد تبخیر تعرق مرجع روزانه می‌باشد. در بین مدل‌های مبتنی بر دما، روش هارگریوز-سامانی و در بین مدل‌های مبتنی بر انتقال جرم نیز مدل پنمن عملکرد مناسب‌تری داشتند. در مجموع می‌توان چنین نتیجه‌گیری کرد که در صورت در اختیار داشتن داده‌های تابش، مدل پریستلی - تیلور عملکرد بسیار مناسبی در برآورد تبخیر تعرق مرجع روزانه دارد. در صورت در دسترس بودن داده های دمای هوا، مدل هارگریوز – سامانی و در صورت در دسترس بودن داده‌های انتقال جرم (فشار بخار آب و سرعت باد)، مدل پنمن کارایی مناسب‌تری نسبت به مدل‌های دیگر دارد. برای مناطقی که هیچ‌یک از داده‌های فوق در اختیار نباشد نیز پیشنهاد می‌شود با استخراج دمای هوا با بکارگیری تصاویر ماهواره‌ای که به راحتی قابل استحصال است، و استفاده از آن در مدل‌هایی مثل هارگریوز – سامانی، تبخیر تعرق مرجع روزانه را با دقت مناسب برآورد کرد.