یحیی معروفی

اضطراب ریاضی به عنوان یکی از مهم‌ترین موانع یادگیری درس ریاضی در دوره ابتدایی، عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و اغلب با کاهش اعتماد به نفس تحصیلی همراه است. حمایت عاطفی معلمان، به عنوان یکی از عوامل محیطی کلیدی، می‌تواند در کاهش اضطراب ریاضی و تقویت اعتماد به نفس دانش‌آموزان نقش مؤثری ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حمایت عاطفی معلمان در پیش‌بینی اضطراب ریاضی و اعتماد به نفس دانش‌آموزان دوره ابتدایی انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (تحلیل مسیر) اجرا گردید. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان پایه پنجم و ششم ابتدایی منطقه کلاترزان به تعداد 476 نفر بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای نسبی، 212 نفر (107 پسر و 105 دختر) به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل سه پرسشنامه استاندارد اعتماد به نفس مرادی و همکاران (1390)، حمایت عاطفی معلم Sakiz, (2007) و اضطراب ریاضی Sigil, (2020) بود. پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ به ترتیب 0.847، 0.904 و 0.833 محاسبه شد. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و PLS نسخه 3 در دو سطح توصیفی و استنباطی تحلیل گردیدند. یافته‌ها نشان داد که حمایت عاطفی معلم بر اضطراب ریاضی دانش‌آموزان اثر مستقیم، منفی و قوی (β = -0.797، p < 0.001) و بر اعتماد به نفس آن‌ها اثر مستقیم، مثبت و معنادار (β = 0.253، p < 0.001) دارد. به عبارت دیگر، افزایش حمایت عاطفی معلم با کاهش قابل توجه اضطراب ریاضی و افزایش اعتماد به نفس دانش‌آموزان همراه است. نتایج این پژوهش بر اهمیت نقش معلمان در ایجاد محیط یادگیری امن و حمایت‌گر تأکید می‌کند و پیامدهای کاربردی مهمی برای برنامه‌ریزی درسی، آموزش معلمان و سیاست‌گذاری‌های آموزشی به همراه دارد. تقویت مهارت‌های حمایت عاطفی معلمان می‌تواند به بهبود سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی کمک شایانی نماید.