1403/04/04
وریا حفیدی

وریا حفیدی

مرتبه علمی: استادیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس: 1325
دانشکده: دانشکده علوم انسانی و اجتماعی
نشانی:
تلفن:

مشخصات پژوهش

عنوان
احکام احداد بانوان در مذاهب اربعه اهل سنت
نوع پژوهش
پایان نامه
کلیدواژه‌ها
احداد، حکم، مذاهب اربعه، وفات زوج، زوجه، آرایش زنان.
سال 1402
پژوهشگران سمیرا وفایی(دانشجو)، وریا حفیدی(استاد راهنما)، سهیلا رستمی(استاد مشاور)

چکیده

از دست دادن نزدیگان در زندگی، آثار روحی و عاطفی سختی را برانسان وارد می‌سازد و با توجه به رابطه عاطفی میان زوجین، بدیهی است که فوت یکی از زوجین موجب فشارهای روحی و عاطفی بیشتری خواهد شد. در فقه اسلامی، اظهار ناراحتی و اندوه برای متوفی بیش از سه روز جایز نیست، با این وصف، به دلیل جایگاه خاص زوجین در زندگی مشترک، احکام خاصی برای اظهار ناراحتی زوجه تشریع شده است که در فقه اسلامی به عنوان «احداد» بدان اشاره شده است. واژه احداد در لغت مشتق از «حَدَّ» است که در اصل، بر دو معنی، منع و خوداری و انتها یا بخشی از یک چیز اطلاق می‌شود. معنی اصطلاحی احداد از منع و خودداری برگرفته شده است. در مذاهب اربعه تعاریف مشابهی برای احداد ارائه شده است که می‌توان آن‌را در این تعریف جمع کرد: «احداد یعنی خودداری از استفاده از هر گونه مواد و لوازم آرایشی و زینتی در مدت زمان عده». مراد از لوازم آرایشی و زینتی هر آن چیزی است که موجب جلب توجه مردان می‌گردد که مصادیق آن در هر عصر و زمانی متفاوت است. احداد که مخصوص زنان است به دو نوع تقسیم می‌شود:1- احداد برای زوج 2- احداد برای غیر از زوج. فقهای مذاهب اسلامی، در وجوب یا عدم وجوب احداد زنانی که شوهرشان وفات یافته و بالغ، عاقل و مسلمان هستند، اختلاف‌نظر دارند؛ جمهور فقها آن‌را واجب می‌دانند و در مقابل، حسن بصری، شعبه، حکم بن عتبه و صنعانی آن‌را واجب نمی‌دانند. همچنین، درباره حکم احداد زنان صغیر، مجنون، ذمی(غیرمسلمان) و زنانی که در طلاق رجعی، قبل از دخول، خلع، فسخ و طلاق ثلاث هستند دیدگاه‌های متفاوتی دارند. مدت زمان احداد برای زوج چهارماه و ده شبانه روز است که در این ایام باید از لوازم آرایشی و زینتی که، موجب جلب توجه مردان است استفاده نکند و از منزل خود جز در حالت ضرورت بیرون نرود. از این رو، فقهای مذاهب اربعه درباره‌ی حکم حج، اعتکاف، و مسافرت زنانی که در احداد هستند در حالات مختلف دیدگاههای متفاوتی دارند که حکم آن بیشتر به ضرورت و عدم ضروت، بستگی دارد. با بررسی دیدگاههای مختلف چنین به‌نظر می‌رسد که احداد بر زنانی که شوهرشان وفات یافته است واجب می‌گردد و بر آنان واجب است که بر ملزومات احداد پایبند باشند و فقط به هنگام ضرورت، عدول از آنها جایز می‌شود.