غزلهای سعدی، جایگاه ویژهای در موسیقی آوازی ایرانی دارد. این غزلها، در اجراهای آوازی توسط خوانندگان برجسته، شهرت و جاذبۀ بیشتری یافته است. در این مقاله، سه غزل از سعدی را برگزیدهایم که توسط آوازخوانان مشهور اجرا شده است. مبنای انتخاب این غزلیات آن بوده است که غزلی را برگزینیم که حداقل سه آوازخوان مشهور آن را خوانده باشند. غزل نخست با مطلعِ «بگذار تا مقابل روی تو بگذریم...»، غزل دوم با مطلعِ «دلم تا عشقباز آمد در او جز غم نمیبینم...»، غزل سوم با مطلعِ «ندانمت به حقیقت که در جهان به که مانی...». در این مقاله، بهصورتِ توصیفی-تحلیلی، چگونگی انتقال معانی اشعار را در اجراهای آوازی بررسی و تحلیل میکنیم. تحلیل آوازها براساس نحوۀ بیان خواننده و میزان تأکید آن بر واژگان خاص صورت گرفته است. هدف مقاله آن است که نشان دهد چگونه تحریرها و لحنهای آوازی، معانی ابیات و کلمات غزلها را به مخاطب منتقل میکند. کیفیت خوانش صحیح غزلها توسط آوازخوانان را ازنظرِ ادبی و شگردهای بلاغی بررسی میکنیم تا مشخص شود لحن و شیوه آوازخوانان چقدر با زبان و احساسات و اندیشه شاعر تناسب دارد.
