آخرین انار دنیا سومین رمان بختیار علی است. جذابیّت عنوان، شیوۀ روایت و پیرنگ این رمان موجب رواج و جذب مخاطبان بسیاری شدهاست. هدف ما در این پژوهش، تبیین میزان و چگونگی ابداع و نوآوری نویسنده است. بدینمنظور با روش تحلیل محتوا و براساس مبانی روایتشناسی به نقد و تحلیل شیوۀ روایت، نوع راوی و زاویهدید در رمان آخرین انار دنیا پرداختهایم. استفادۀ نویسنده از ظرفیتهای مکتب رئالیسم جادویی برای تدوین پیرنگ تا حدودی موفقبودهاست. نوآوریهای وی در این شیوه، بیانگر ضرورت بومیسازی رئالیسم جادویی متناسب با حوزۀ فرهنگی منطقه است. نویسنده از زاویهدید واحد و راوی واحد استفادهنمیکند بلکه متناسب با موضوع و مفاهیم موردِنظر خود، راوی را تغییرمیدهد و از زاویهدیدهای متغیّر استفادهمیکند. راوی، به فراز و فرود داستان مسلط است و از قبل و بعد رویدادها آگاه است، شخصیتها را بهفراخور یکدیگر، با شناختی که از آنها دارد توصیفمیکند. راوی در رمان آخرین انار دنیا، قصه رنج و سختی زندان را بهگونههای مختلف تکرارمیکند اما در برخی از این تکرارها، حادثهای داستانی نقلنمیکند بلکه بهعوض داستان، به توصیف و بیان شاعرانه رویمیآورد. نحوۀ روایت و انتخاب راوی و زاویهدید رمان نسبتاً موفق است هرچند نقل مطالب غیرِداستانی و استفاده از شیوۀ نقالی بهصورت مناسبی عرضه نشدهاست.
