ارزیابی مطلوبیت زیستگاه گونههای حیاتوحش اطلاعات پایهای مهم برای حفاظت و مدیریت آنها فراهم میسازد. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی زیستگاه گونه گرگ خاکستری و شناسایی متغیرهای مؤثر بر انتخاب زیستگاه توسط این گونه در منطقه حفاظتشده بیجار در استان کردستان طی سالهای 1401 تا 1402 انجام شده است. اگرچه وضعیت جمعیتی گرگ خاکستری در ایران بحرانی نیست، اما تعارضات زیستگاهی ناشی از فعالیتهای انسانی میتواند تهدیدی جدی برای پایداری جمعیت آن باشد. با توجه به اینکه گرگ خاکستری بزرگترین گونه گوشتخوار منطقه است و جمعیت قابلملاحظهای در این منطقه دارد، بهعنوان گونه هدف مطالعه انتخاب شد. برای ارزیابی مطلوبیت زیستگاه این گونه، 50 نقطه حضور از اداره محیطزیست و محیطبانی و 98 نقطه از طریق پیمایش صحرایی با GPS ثبت گردید. در ادامه، 30 متغیر محیطی شامل 19 متغیر زیستاقلیمی، مدل رقومی ارتفاع، شیب، جهت شیب، تراکم پوشش گیاهی، کاربری اراضی، فاصله از طعمهها، روستاها، چشمهها، رودخانهها، جاده و پاسگاههای محیطبانی به کار گرفته شد. پس از تحلیل همبستگی، 15 متغیر نهایی برای مدل انتخاب و از روش بینظمی بیشینه با نرمافزار مکسنت برای مدلسازی استفاده شد. نتایج نشان داد که بخش مرکزی منطقه بیشترین تراکم حضور گونه را دارد و در بخشهای شمالی، جنوبی و جنوب شرقی، تراکم کمتری مشاهده شد. همچنین، متغیرهای محیطی مانند توپوگرافی و دسترسی به طعمه بیشترین تأثیر را بر مطلوبیت زیستگاه داشتند. از مساحت 31769 هکتاری منطقه، 11955 هکتار (معادل 37٫6 درصد) بهعنوان زیستگاه مطلوب برای گرگ خاکستری شناسایی شد. با توجه به نقش چتری گرگ، حفاظت از این زیستگاهها میتواند به حفاظت سایر گوشتخواران همزیست نیز کمک کند.
