شمس الدین احمدی

هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر هشت هفته مصرف مکمل کافئین و تمرین استقامتی فزاینده بر فاکتورهای آپوپتوز قلبی شامل میزان پروتئین‌های BAX، BCL2، p53، Caspase 3 و بیان ژن miRNA-499 در بافت قلب موش‌های صحرایی نر ویستار به هنگام مصرف غذای پرچرب بود. بدین منظور 90 سر رت نر ویستار با سن هشت هفته از انستیتو پاستور کرج خریداری شد و پس از نگهداری یک هفته ای، به طور تصادفی به نُه گروه کنترل، رژیم غذایی پرچرب، رژیم غذایی پرچرب + مکمل کافئین، رژیم غذایی عادی، رژیم غذایی عادی و مکمل کافئین، تمرین استقامتی + رژیم غذایی پرچرب، تمرین استقامتی + رژیم غذایی پرچرب + مکمل کافئین، تمرین استقامتی + رژیم غذایی عادی، تمرین استقامتی + رژیم غذایی عادی و مکمل کافئین تقسیم شدند. رژیم غذایی پرچرب را 24% کربوهیدرات، 46% چربی، 20.4% پروتئین، 4.9% فیبر، 3.8% مخلوط نمک و 1.2% مخلوط ویتامین تشکیل داد. استقامتی فزاینده روی دستگاه نوارگردان از 15 دقیقه در روز با سرعت 12 متر‌در‌دقیقه با شیب صفر درجه شروع شد و به صورت هفتگی تا هفته چهارم، پنج دقیقه به مدت و سه متر ‌بر ‌دقیقه به سرعت تمرین بر اساس اصل اضافه‌بار افزوده شد و از هفته چهارم به بعد 10 دقیقه به زمان تمرین هر هفته اضافه شد و سرعت ثابت 27 متر‌بر‌دقیقه حفظ گردید. هر جلسه تمرین نیز ابتدا با سرعت 10 متر‌در‌دقیقه شروع شده و هر دو دقیقه، سه متر‌در‌دقیقه بر سرعت آن افزوده شد. از هفتۀ چهارم به بعد نیز در دقیقۀ 10، سرعت دستگاه به 27 متر‌در‌دقیقه رسید و در چهار هفتۀ آخر، سرعت به 27 متر‌در‌دقیقه افزایش یافت. در پایان هر جلسه تمرینی نیز سه دقیقه سرد کردن با سرعت 10 متر‌بر‌دقیقه انجام شد. مکمل کافئین، از شرکت سیگما آلدریچ، ایالات متحده آمریکا خریداری شده و روزانه با دوز شش میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن، به صورت گاواژ خوراکی در گروه‌های مربوطه استفاده شد. اندازه گیری فاکتورهای مربوطه با روش های وسترن بلات و Real time PCR انجام شد. نتایج آزمون ANOVA نشان داد که هشت هفته مصرف مکمل کافئین و تمرین استقامتی فزاینده بر فاکتورهای آپوپتوز قلبی در بافت قلب موش‌های صحرایی نر ویستار به هنگام مصرف غذای پرچرب اثرمعناداری دارد. یافته‌های این پژوهش نشان داد که مصرف غذای پرچرب سبب افزایش بیان پروتئین BAX و کاهش میزان بیان پروتئین‌های BCL2، p53، و بیان ژن miR-499 در بافت قلب شد. همچنین نتایج آزمون ANOVA نشان داد که مصرف غذای پرچرب به همراه فعالیت استقامتی فزاینده توام با مصرف مکمل کافئین بیان پروتئین‌های BCL2، p53 و بیان ژن miR-499 در بافت قلب را به طور معناداری افزایش داد. از طرفی نتایج آزمون ANOVA نشان داد که مصرف مکمل کافئین به همراه غذای پرچرب منجر به افزایش معنادار میزان بیان پروتئین‌های BCL2 و بیان ژن miR-499 در بافت قلب گردید. همچنین فعالیت استقامتی فزاینده به همراه غذای پرچرب سبب کاهش معنادار بیان پروتئین BAX و نیز افزایش بیان پروتئین‌های BCL2 و p53 و بیان ژن miR-499 در بافت قلب شد. به طورر کلی به نظر می رسد تمرین فزاینده استقامتی همراه با مصرف کافئین دارای اثرات ضد آپوپتوزی بر بافت قلب موش های صحرایی در معرض رژیم غذای پرچرب می باشند. با این حال در ارتباط با مصرف کافئین در شرایط معمولی و نرمال اگرچه تا حدودی نتایج مطلوبی به دست آمده است. اما نیاز به رعایت مصرف دوز مناسب کافئین در این شرایط توصیه می شود.