امید احمدی

آویشن یکی از داروگیاهانی است که بیشتر به شکل اسانس استفاده می‌شود. اسانس روغنی آویشن از جمله مواد کاربردی و دارای خواصی بی‌همتا است. روش‌های گوناگونی برای استخراج اسانس از مواد گیاهی وجود دارد که در پژوهش پیش رو باتوجه به اهمیت و کاربرد بالای روش تقطیر با آب و بخار، اسانس‌گیری به‌وسیلۀ دستگاه کلونجر، به مدت 2 ساعت انجام شد و بازده استخراج 32/2% (حجمی/ حجمی) بود. در پژوهش پیش رو از مدل ریاضی بر مبنای پدیدۀ انتقال جرم برای پیش‌بینی استخراج اسانس آویشن با استفاده از قانون دوم فیک برای مدل‌سازی انتقال جرم و استخراج اسانس آویشن با استفاده از فرایند تقطیر با بخار استفاده شد. در این مدل از اختلاف غلظت بین دو نقطۀ مختلف و با ضریب نفوذ 11-10×54/4 متر مربع بر ثانیه برای مدل‌سازی استفاده شد. نتایج حاصل از مدل‌سازی ریاضی مطابقت و همپوشانی بسیار مناسب 98% با داده‌های آزمایشگاهی از خود نشان‌داد. از تجزیۀ GC-MS برای مشخص‌کردن مواد تشکیل‌دهندۀ اسانس و همچنین ترکیب درصد آنها استفاده شد که دو مادۀ کارواکرول و تیمول بیشترین ترکیب درصد موجود در اسانس بودند. با بررسی خاصیت آنتی‌اکسیدانی اسانس روغنی آویشن استخراج‌شده، نتایج نشان داد این ماده میزان 1/95% خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارد.