مهدی زمستانی

به دلیل نقش انعطاف‌ناپذیری روان‌شناختی والدین در شکل‌گیری بسیاری از مشکلات روان‌شناختی کودکان، وجود ابزاری معتبر جهت شناسایی و سنجش آن ضروری است. هدف پژوهش حاضر بررسی ساختار عاملی، روایی و پایایی نسخۀ فارسی پرسشنامه انعطاف‌پذیری روان‌شناختی والدین (6-PAQ) بود. جامعه آماری پژوهش شامل والدین کودکان و نوجوانان 1 تا 18 ساله بود که از بین آنها یک نمونۀ 415 نفری از مادران به شیوۀ نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انعطاف‌پذیری روان‌شناختی والدین (6-PAQ)، پرسشنامه پذیرش و عمل-نسخه دوم (AAQ-II)، پرسشنامه سبک هیجانی مادرانه (MESQ)، پرسشنامه سبک‌های فرزندپروری بامریند (PSQ) و سیاهه رفتاری کودک آخنباخ (CBCL) بود. به منظور بررسی پایایی ابزار از روش همسانی درونی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و برای بررسی روایی ابزار از روایی سازه به شیوۀ تحلیل عاملی از نوع تأییدی و روایی همگرا و واگرا استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای SPSS-27 و AMOS-26 استفاده شد. نتایج نشان داد که ضریب همسانی درونی با استفاده از روش آلفای کرونباخ برای نمره کل پرسشنامه 6-PAQ 89/0 و برای شش مؤلفه آن بین 76/0 تا 78/0 می‌باشد. همچنین، همبستگی بین نمرات پرسشنامه 6-PAQ و پرسشنامه‌های موازی محاسبه شد که بیانگر روایی واگرا و همگرای مناسب برای این پرسشنامه می‌باشد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی، مدل شش عاملی پرسشنامه 6-PAQ را تأیید کرد. مدل نهایی به دست آمده با داده‌های پژوهش از برازش مطلوبی (4/301=X2، 116=df، 6/2= X2/df،001/0=P،90/0=TLI، 86/0=GFI، 92/0=CFI، 72/0=PCFI،90/0=RMSEA) برخوردار است. یافته‌ها نشان داد که نسخه فارسی پرسشنامه 6-PAQ در جامعۀ ایرانی از خصوصیات روان‌سنجی قابل قبولی برخوردار است.