هدف: در عصر دیجیتال، وبسایتها به یکی از مهمترین بسترهای ارتباطی و خدماتی سازمانها و نهادهای آموزشی و پژوهشی تبدیل شدهاند و حضور مؤثر در فضای وب به ضرورتی اجتنابناپذیر بدل شده است. کیفیت، کارایی و ساختار فنی وبسایتها نقش مهمی در انتقال اطلاعات، جلب اعتماد کاربران و تحقق اهداف ارتباطی ایفا میکنند. این اهمیت در دانشگاهها، که بخش قابل توجهی از فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و اداری آنها از طریق وبسایت انجام میشود، دوچندان است. وبسایتهای دانشگاهی ابزار اصلی معرفی فعالیتهای علمی، جذب دانشجویان، ارتباط با پژوهشگران و ارائه خدمات آموزشی و پژوهشی محسوب میشوند. با وجود این، اغلب پژوهشهای وبسنجی دانشگاهی بر شاخصهای محتوایی و پیوندی تمرکز داشته و ابعاد فنی وبسایتها کمتر مورد توجه قرار گرفته است. ازاینرو، هدف این پژوهش بررسی و ارزیابی فنی تعدادی از وبسایتهای دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران است. روششناسی: پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از روشهای وبسنجی انجام شد. در این مطالعه، یازده وبسایت دانشگاهی که در رتبهبندیهای پیشین مورد توجه بودهاند، بررسی شدند. برای ارزیابی عملکرد فنی وبسایتها از هفت ابزار وبسنجی استفاده شد. شاخصهای مورد بررسی شامل حجم صفحه اصلی، زبان نشانهگذاری، سطح امنیت، زمان بارگذاری، استفاده از ابَرتوضیح، بهرهگیری از ابزارهای تحلیل بازدید و پشتیبانی از آیپیهای متعدد بود. دادهها گردآوری، امتیازدهی و بر اساس مجموع امتیازها، رتبهبندی نهایی وبسایتها انجام شد. یافتهها: نتایج نشان داد که وبسایتهای بررسیشده در بیشتر شاخصهای فنی از جمله امنیت، حجم مناسب صفحات و زمان بارگذاری، عملکرد نسبتاً قابل قبولی دارند. با این حال، در زمینه استفاده از ابزارهای تحلیل بازدید و درج ابَرتوضیح کاستیهایی مشاهده شد که میتواند بر دیدهشدن و بهرهوری وبسایتها در موتورهای جستوجو تأثیر منفی داشته باشد. همچنین تفاوتهایی در استفاده از زبان نشانهگذاری و پشتیبانی از آیپیهای متعدد میان وبسایتها وجود داشت. در حقیقت این نتایج نشاندهندۀ وجود شکاف معنادار میان عملکرد فنی مطلوب و بهرهگیری از ابزارهای بهینهسازی وب در وبسایتهای دانشگاهی است. نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان میدهد که در کنار شاخصهای محتوایی و پیوندی، توجه به ویژگیهای فنی وبسایتها نیز میتواند نقش مؤثری در بهبود عملکرد و ارتقای جایگاه دانشگاهها ایفا کند. یافتههای این مطالعه میتواند بهعنوان الگویی کاربردی برای بهبود ساختار فنی وبسایتهای دانشگاهی مورد استفاده قرار گیرد.
