محمد خضری احمدآباد

دو آزمایش به منظور تعیین تأثیر استفاده از تفاله سیب در پرورش لارو سوسک زرد Tenebrio molitor و سپس استفاده از این لاروها در تهیه جیره غذایی بچه‌ماهی کپور معمولی Cyprinus carpio انجام شد. در آزمایش اول، اثرات افزودن سطوح صفر، 10 و 25 درصد تفاله سیب به بستر پایه سبوس گندم بر شاخص‌های رشد و ترکیب بدن لارو سوسک زرد مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که افزودن 10 درصد تفاله سیب موجب افزایش معنی‌دار وزن نهایی و درصد افزایش وزن لاروها پس از شش هفته پرورش شد (05/0 > p). بیشترین درصد پروتئین در لاروهای تیمار 10 درصد (5/68%) و کمترین در لاروهای تیمار 25 درصد مشاهده شد (05/0 > p). تیمار 25 درصد تفاله سیب سبب افزایش چربی بدن لاروها (14%) و کاهش خاکستر (5/4%) در مقایسه با شاهد گردید (05/0 > p). همچنین درصد رطوبت لاروها در هر دو تیمار 10 و 25 درصد نسبت به شاهد کاهش نشان‌داد (05/0 > p). در پایان آزمایش، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام در لاروهای تیمار 10 درصد کمتر از سایر گروه‌ها بود (05/0 > p). در آزمایش دوم، پودر لاروهای پرورش‌یافته در بسترهای مختلف، برای جایگزینی 70 درصدی پودر ماهی در جیره بچه‌ماهیان کپور معمولی با میانگین وزنی 68/5 گرم و به مدت 60 روز استفاده شد. چهار جیره غذایی هم انرژی و هم پروتئین شامل: جیره اول؛ جیره شاهد منفی (C-) بدون جایگزینی پودرماهی، جیره دوم؛ جیره شاهد مثبت (C+) با جایگزینی پودرماهی با پودر لارو تغذیه نشده از تفاله سیب، جیره سوم؛ جیره تیمار 10 درصدی (A10) با جایگزینی پودرماهی با پودر لارو تغذیه شده در بستر حاوی10 درصد تفاله سیب و جیره چهارم؛ جیره تیمار 25 درصدی (A25) با جایگزینی پودرماهی با پودر لارو تغذیه شده در بستر حاوی 25 درصد تفاله سیب، تهیه شد. ماهیان تغذیه‌شده با جیره A10، در مقایسه با سایر گروه‌های آزمایشی، بهبود معنا‌داری را در شاخص‌های رشد (وزن نهایی، درصد افزایش وزن، نرخ رشد ویژه و مطلق) و شاخص‌های تغذیه‌ای (ضریب تبدیل غذا، بازده خوراک و پروتئین) در بازه 30 روزه اول نشان دادند (05/0 > p). در پایان دوره 60 روزه، باوجود بهبود نسبی شاخص‌های رشد و تغذیه در تیمار A10 در مقایسه با شاهد منفی، ماهیان این تیمار تنها از نظر شاخص‌های رشد برتری معناداری با ماهیان دریافت کننده جیره‌های C+ و A25 نشان دادند. همچنین درصد پروتئین، چربی و خاکستر بافت عضله ماهیان در پایان دوره تحت تأثیر جیره‌های آزمایشی قرار نگرفت (05/0 < p). در پایان دوره 60 روزه، نتایج مقایسه میانگین ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام در بافت کبد ماهیان نشان‌داد که ماهیان تغذیه‌شده با جیره‌های C+، A10 و A25 دارای ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام بالاتری نسبت به ماهیان دریافت کننده جیره C- هستند (05/0 > p). نتایج این تحقیق نشان‌داد، استفاده از 10 درصد تفاله سیب در بستر پرورش لارو سوسک زرد، ضمن بهبود رشد و کیفیت غذایی لارو، امکان تولید مکمل پروتئینی مناسبی را برای جایگزینی بخش عمده‌ای از پودر ماهی در جیره بچه‌ماهی کپور معمولی فراهم می‌کند.