پاندمی کرونا اهمیت نقش دولتها در تضمین حق سلامت شهروندان را بهوضوح نشان داد و مسئولیت مدنی دولت فراتر از وظایف اداری و قانونی است؛ این مسئولیت شامل پیشگیری، مدیریت بحران و جبران خسارات ناشی از قصور در اقدامات بهداشتی میشود. پژوهش حاضر با هدف بررسی شرایط حقوقی، قانونی و عملی تحقق مسئولیت مدنی دولت و تحلیل تعهدات آن در مواجهه با بحرانهای بهداشتی، بهویژه پاندمی کرونا، انجام شده است. دادهها بر اساس اسناد و قوانین داخلی، معاهدات بینالمللی، مصوبات سازمان جهانی بهداشت و مطالعات تطبیقی جمعآوری و تحلیل شدهاند. نتایج نشان میدهد تحقق مسئولیت مدنی دولت وابسته به چارچوب قانونی روشن، اقدامات پیشگیرانه مؤثر، مدیریت بحران کارآمد و سیاستهای حمایتی مناسب است.