مسئلۀ اصلی پژوهش حاضر واکاوی بسترهای شکلگیری خردهفرهنگ بزهکاری در میان نوجوانان در فضاهای همگانی در سکونتگاههای غیررسمی است. میدان مطالعه منطقۀ 18 شهر تهران است که چهار نمونه از فضاهای همگانی این منطقه، که قلمرو پرسهزنی و کنشگری نوجوانان هستند، به شیوۀ نمونهگیری هدفمند برای مطالعه انتخاب شدهاند. سوژههای موردمطالعه نیز بهشیوۀ نمونهگیری هدفمند، با بیشینۀ پراکنش، از میان نوجوانانی که در این فضاها حضوری دایمی دارند انتخاب شدهاند. ابزار گردآوری دادهها مصاحبۀ عمیق فردی و روش تفسیر دادهها تحلیل تماتیک یا مضمونی است. نتایج نشان میدهد که سوژههای موردمطالعه در این فضاها بهطور معمول مرتکب سه طیف از جرایم و بزهکاری میشوند: جرایم علیه اشخاص، جرایم علیه اموال و انجام کنشهای وندالیستی. نوجوانان ارتکاب این اَعمال را در متن خردهفرهنگ بزهکاری و به-مثابه بخشی از هویت گروهی و کردارهای روزمره به انجام میرسانند. این خردهفرهنگ خود حاصل زمینهها و بسترهایی همچون «ازجاکندگی خانواده و فقدان حمایتهای عاطفی»، «انگزنی در سکونتگاههای غیررسمی»، «بافت شهری متراکم و جمعیتهای نامتجانس»، و «سیطرۀ فرهنگ مصرفی مبتذل بر فضاهای عمومی» است. سوای زمینههای شکلگیری، این خردهفرهنگ اما واجد پیامدهایی مهم در زندگی نوجوانان است که «بازتولید فرودستی»، «سرخوردگی و واپسروی»، «پذیرش جایگاه راندهشدگان»، «انزجار از فرهنگ کلی جامعه» و «احساس زائد بودن» مهمترینشان هستند. دستآخر اینکه نوجوانان بهواسطۀ همین خردهفرهنگ با اتخاذ تدابیری چون «نافرمانی مدنی»، «گسست از خانواده و انتخاب زیست مجردانه» و «ابداع سبکهای بدیع در بدنآرایی و بدننمایی» در برابر قواعد اجتماعی موجود مقاومت میکنند.
