یک شهر اغلب دارای پندارهای قابلشناسایی خاص یا ارزشهای درونی ادراکشده از ساکنان آن است. برندسازی شهری ریشه در خلق و برجستهکردن هویتی از ارزشهای متنوع دارد که همواره با شنیدن نام یک شهر، تصویری در ذهن ما تداعی میشود؛ این تصویر میتواند شامل ابعادی چون تصویر اجتماعی، تصویر اقتصادی، تصویر کالبدی یا تصویری که از گذشتۀ تاریخی آن شهر داریم، شود. هدف از پژوهش حاضر، بررسی عناصر شهرهای ایرانی-اسلامی در برندسازی مکانی در بافت تاریخی شیراز است. این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی-تحلیلی است و تجزیه و تحلیل اطلاعات به روش توصیفی با استفاده از مدلهای تصمیمگیری چندمعیارۀ تاپسیس انجام شده است. روش گردآوری دادهها به دو صورت اسنادی و از طریق فیشبرداری (شامل کتاب، مقالات فارسی و لاتین، پایاننامهها) و میدانی (پرسشنامه و برداشت میدانی) بهدست آمده است. پس از تبیین شاخصهای مرتبط با موضوع، پرسشنامهای ساختاریافته در قالب طیف لیکرت تدوین و توسط کارشناسان تکمیل شد. در این پژوهش 9 مورد از عناصر بافت تاریخی شیراز که جزو عناصر سازندۀ شهر ایرانی-اسلامی هستند، مورد بررسی قرار گرفتند. یافتههای پژوهش نشان میدهد، شاهچراغ با شاخص اولویت 85/0 رتبۀ اول، ارگ کریمخان نیز با شاخص اولویت 83/0رتبۀ دوم، بازار وکیل با شاخص اولویت 64/0 رتبۀ سوم و مدرسۀ خان با شاخص اولویت 11/0 رتبۀ نهم را در برندسازی مکانی بافت تاریخی شیراز دارند. براساس نتایج بهدستآمده مسائل مربوط به دلپذیری، محرکبودن و هیجانانگیز بودن فضا در ایجاد تصویر ذهنی مطلوب تأثیر زیادی داشته است. شاهچراغ بزرگترین مزیت گردشگری شیراز است که بازدیدکنندگان میتوانند با انجام برنامهریزی و مهیاکردن شرایط محیطی مناسب از این موهبت ویژه استفاده کنند. با این حال تخریبهای گسترده و ساختوسازهای خارج از اصول شهرسازی میتواند ضربۀ جبرانناپذیری بر این پتانسیل ویژۀ برندسازی شیراز وارد سازد. در راستای برندسازی شهری شیراز، برخورد ضابطهمند و براساس اصول شهرسازی، شناسایی واقعیتهای جامعه و تلاش برای رفع موانع و کمبودها و مشارکت و نظارت ذینفعان، مشارکت و همکاری همۀ سازمانهای تأثیرگذار اقتصادی، مدیریت شهری، سازمانهای فرهنگی و آموزشی و سازمانهای مردمنهاد ضروری هستند.
