هوشنگ دباغ

دوام جدول‌های بتنی به ‌عنوان یکی از اجزای اصلی زیرساخت‌های شهری، به‌ویژه در مناطق سردسیر، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش عمر بهره‌برداری و کاهش هزینه‌های نگهداری دارد. این پژوهش با هدف بررسی و مقایسه دوام جدول‌های بتنی ساخته‌شده از بتن معمولی و بتن سبک در برابر چرخه‌های یخ‌زدن و آب‌شدن انجام شد. بدین منظور، آزمونه‌هایی از جدول‌های بتنی تولیدی در کارگاه‌های محلی شهر سنندج برداشت و پس از ارزیابی اولیه، طرح‌های اختلاط جدیدی برای بتن معمولی و بتن سبک با سیمان پرتلند تیپ 2 و سیمان آمیخته پوزولانی در شرایط آزمایشگاهی طراحی و اجرا شد. آزمایش‌های مقاومت فشاری در سنین 28 و 90 روز و آزمون دوام بر اساس چرخه‌های یخ‌زدن و آب‌شدن مطابق استاندارد ASTM C666 انجام شد. نتایج نشان داد، مقاومت فشاری نمونه‌های کارگاهی در سن 28 روز برابر 7/17 و 4/19 مگاپاسکال به‌دست آمد که به‌ترتیب حدود 29 و 22 درصد کمتر از مقاومت هدف 25 مگاپاسکال بود. در نمونه‌های بتن معمولی، مقاومت فشاری 28 روز برای سیمان تیپ 2 برابر 6/40 و برای سیمان پوزولانی 5/32 مگاپاسکال اندازه‌گیری شد و در 90 روز به 4/44 و 7/38 مگاپاسکال افزایش یافت که نشان‌دهنده رشد مقاومتی بیشتر بتن حاوی سیمان پوزولانی (2/6 در برابر 8/3 مگاپاسکال) در سنین بالاتر است. در بتن سبک، مقاومت فشاری 28 روز به‌ترتیب 8/27 و 4/32 مگاپاسکال و در 90 روز به 2/32 و 6/28 مگاپاسکال برای سیمان تیپ 2 و پوزولانی رسید. پس از قرارگیری آزمونه‌ها در معرض چرخه‌های یخ‌زدن و آب‌شدن، افت مقاومت فشاری بتن معمولی تیپ 2 و پوزولانی در 28 روز به‌ترتیب 20 و 5/22 درصد و در 90 روز به 16 و 5/17 درصد کاهش یافت. در بتن سبک، این افت در 28 روز برابر 30 و 35 درصد و در 90 روز برابر 25 و 27 درصد اندازه‌گیری شد. با افزایش سن، اختلاف دوام بین سیمان‌ها کاهش یافته و عملکرد بتن‌های حاوی سیمان پوزولانی به سیمان تیپ 2 نزدیک‌تر شد. همچنین بتن‌های سبک با وجود مقاومت کمتر، روند بهبود دوام قابل توجهی در سنین بالا نشان دادند.