بتن خودمتراکم بهعنوان یکی از دستاوردهای نوین در فناوری بتن، به دلیل قابلیت پرکنندگی بالا، عدم نیاز به ویبره و بهبود کیفیت سازههای بتنی، جایگاه ویژهای در پروژههای عمرانی یافته است. در این پژوهش، عملکرد سه نوع سیمان، شامل سیمان پرتلند تیپ دو، سیمان آمیخته کامپوزیتی با 32 درصد مواد پوزولانی و سیمان آمیخته سربارهای با 30 درصد سرباره، در تولید بتن خودمتراکم مورد بررسی قرار گرفت. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی و معرفی جایگزینهای پایدار برای سیمان پرتلند معمولی در مخلوطهای بتن خودمتراکم است، بهگونهای که ضمن کاهش اثرات زیستمحیطی، بتوانند کارایی و دوام بتن را نیز بهبود بخشند. در همین راستا، این پژوهش با رویکردی صنعتی و کاربردی طراحی و اجرا شده است تا ضمن ارزیابی عملکرد سیمانهای آمیخته کامپوزیتی و سربارهای در تولید بتن خودمتراکم، امکان استفاده مستقیم از نتایج آن در تولید قطعات پیشساخته فراهم گردد. در مرحله نخست، آزمایشهای مربوط به خواص رئولوژیکی، شامل جریان اسلامپ، قیف V، جعبه L و حلقه J، انجام شد. سپس، آزمایشهای مقاومت فشاری در سنین 7، 28 و 90 روز، و آزمایشهای مقاومت الکتریکی، RCPT و جذب آب نیمساعته در سنین 28 و 90 روز، بهمنظور ارزیابی خواص مکانیکی و دوام بتن انجام شد. نتایج نشان داد که سیمان آمیخته کامپوزیتی بیشترین روانی و قابلیت پرکنندگی، سیمان پرتلند تیپ دو بیشترین پایداری در برابر جداشدگی، و سیمان آمیخته سربارهای تعادلی مناسب میان این دو ویژگی را در خواص رئولوژیکی فراهم کرد. اگرچه بتن خودمتراکم حاوی سیمان پرتلند تیپ دو در سنین 7، 28 و 90 روز، مقاومت فشاری بیشتری را نشان داده است، لیکن در بلندمدت، تفاوت مقاومت بین سیمان پرتلند تیپ دو و سیمانهای آمیخته کاهش یافته است. به طوری که بتن خودمتراکم حاوی سیمان آمیخته سربارهای، با افزایش قابل توجه مقاومت، عملکردی مشابه با سیمان پرتلند تیپ دو ارائه داد. از منظر دوام نیز، نتایج آزمایشهای مقاومت الکتریکی، RCPT و جذب آب نیمساعته نشان داد که بتنهای خودمتراکم حاوی سیمانهای آمیخته عملکرد بهتری را در برابر نفوذ کلراید و جریان سرگردان نسبت به سیمان تیپ پرتلند تیپ دو ارائه کردند. در نهایت، این پژوهش نشان میدهد که استفاده از سیمانهای آمیخته نهتنها موجب بهبود عملکرد بتن خودمتراکم میشود، بلکه با کاهش مصرف کلینکر، مزایای اقتصادی و زیستمحیطی قابلتوجهی نیز به همراه دارد.
