حسن غریبی

هدف پژوهش حاضر، بررسی روابط میان ابعاد مختلف شخصیت والدین شامل آسیب‌های شخصیت بر اساس نظام طبقه‌بندی ICD-11، سطوح کارکرد شخصیت و سازمان شخصیت با شاخص‌های خانوادگی و فرزندپروری -همچون تعارض زناشویی، استرس والدگری، شایستگی اجتماعی و مشکلات رفتاری فرزندان بود. این پژوهش با رویکرد توصیفی–همبستگی و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه‌ی آماری شامل والدین اشنویه ای دارای فرزندان در سنین کودکی و نوجوانی بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌های استاندارد مربوط به آسیب‌های شخصیت (ICD-11-PD)، سطوح کارکرد شخصیت (LPFS)، سازمان شخصیت کرنبرگ، تعارض زناشویی، استرس والدگری و شاخص‌های شایستگی اجتماعی و مشکلات رفتاری فرزندان گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد بین ابعاد مختلف شخصیت والدین و متغیرهای خانوادگی و فرزندی روابط معناداری وجود دارد. آسیب‌های شخصیت، سطوح پایین کارکرد شخصیت و سازمان‌یافتگی نابالغ شخصیت با افزایش تعارض زناشویی، استرس والدگری و مشکلات رفتاری فرزندان همراه بود. همچنین، تعارض زناشویی و استرس والدگری نقش میانجی معنادار در رابطه‌ی بین ویژگی‌های شخصیتی والدین و پیامدهای رفتاری و اجتماعی فرزندان ایفا کردند. به‌عکس، سازمان شخصیت سالم‌تر و سطح بالاتر کارکرد شخصیت، با کاهش تعارض زناشویی و استرس والدگری و در نهایت، با افزایش شایستگی اجتماعی فرزندان ارتباط مثبت داشت. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که سلامت شخصیت والدین بنیان اصلی سلامت روان خانواده است و مداخلات روان‌شناختی مؤثر بر تنظیم هیجان، انسجام شخصیت و روابط زناشویی می‌تواند به بهبود عملکرد والدگری و رشد اجتماعی و هیجانی فرزندان بینجامد. یافته‌ها می‌تواند راهنمایی برای مشاوران خانواده، روان‌درمانگران و سیاست‌گذاران حوزه‌ی سلامت روان در طراحی برنامه‌های پیشگیرانه و مداخله‌ای مبتنی بر خانواده باشد.