1403/01/26
اقبال علی میرزائی

اقبال علی میرزائی

مرتبه علمی: استادیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس: 1346
دانشکده: دانشکده علوم انسانی و اجتماعی
نشانی:
تلفن: 09126186329

مشخصات پژوهش

عنوان
ناممکن شدن اجرای قراردادها و یا دشواری عمل به تعهدات بر اثر شیوع بیماری کرونا؛مطالعۀ تحلیلی و انتقادی قانون مدنی ایران
نوع پژوهش
مقاله ارائه شده کنفرانسی
کلیدواژه‌ها
تعذّر، دشواری، وفای به عهد، تعهدات، مسئولیت قراردادی
سال 1401
پژوهشگران اقبال علی میرزائی

چکیده

تخطی از اجرای عقد، مسئولیت قراردادی به دنبال دارد و متعهد ملتزم به جبران خسارتی است که به طرف دیگر وارد می شود. لیکن، این قاعده مطلق نیست و عدم اجرای قرارداد همیشه عهد شکنی محسوب نمی شود. حقوقدانان اتفاق نظر دارند: وقوع وضعیتی که ایجاد و اداره آن خارج از ارادۀ افراد است، چنانچه به هنگام تشکیل عقد، غیر قابل پیش بینی و در زمان اجرای قرارداد مقاومت ناپذیر باشد، در صورتی که اجرای تعهد قراردادی را ناممکن سازد و یا با دشواری روبه رو کند، در هر دو صورت، اصل ثبات و استحکام معاملات محل تردید قرار می گیرد. در این مقاله، شیوع بیماری کرونا و محدودیت های ناشی از آن، به عنوان مصداقی از حوادث ناگهانی و غیرمنتظره مورد بحث و کنکاش است. چنان که بر اثر آن، گاهی اجرای قراردادها غیر ممکن شده و گاه دشواری اجرای تعهد محقق می شود: در صورت نخست، حسب مورد، اجرای عقد به حالت تعلیق در می آید و پس از رفع مانع، انجام قرارداد از سر گرفته خواهد شد و چنانچه عمل به قرارداد برای همیشه ناممکن شود، انحلال قرارداد محقق شده است. لیکن، در صورت دشواری اجرای عقد،- اگرچه در حقوق ما مقررات قانونی صریحی وجود ندارد-، به مقتضای اصول و قواعد حقوقی، ضمن توقف اجرای عقد و عدم امکان اجبار متعهد، درخواست تعدیل قرارداد یا فسخ آن از دادگاه قابل دفاع است. افزون بر این، تعلیق اجرای قرارداد به حکم دادگاه (= امهال قضائی) در موارد زودگذر امکان پذیر است. بر این مبنا، تحقیق حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، نخست، در صدد اثبات این حقیقت است که شیوع بیماری کرونا ممکن است از مصادیق قوۀ قاهره یا از موجبات عسر و حرج محسوب شود؛ سپس با اذعان به اینکه مفهوم، اوصاف و ضمانت اجرای عسر و حرج در قانون مدنی ایران نیامده، مفهوم یاد شده، ویژگی ها و آثار حقوقی آن نمایانده می شود.