وجود مشکلات اقتصادی و اشتغال در روستاها، سبب شده است که اشکال نوینی از گردشگری مثل گردشگری کشاورزی در جهان مورد توجه واقع گردد. پژوهش حاضر، با هدف شناسایی عوامل موثر بر توسعه گردشگری کشاورزی مبتنی بر جامعه محلی در روستاهای مورد مطالعه، با توجه به الگوی مناسب توسعه گردشگری کشاورزی مبتنی بر اجتماع محلی با رویکرد حفاظت از محیطزیست میباشد. دادهها و اطلاعات مورد نظر، از پنج روستای هدف (شیان، دورود، نشور سفلی، دولاب، گزنه) انتخاب شدند. جامعه آماری، شامل جامعه محلی (سرپرستان کشاورز مالک زمین) که در مرحله اول با استفاده از فرمول کوکران، جامعه نمونه کل روستاها به تعداد 242 نفر محاسبه شده و در مرحله بعد با توجه به نسبت جمعیت، سهم هر روستا مشخص شد. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی از نوع پیمایشی بوده و اطلاعات جمعآوری شده با استفاده از پرسشنامه، به وسیله نرم افزار SPSS و PLS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافتههای پژوهش، بیانگر آن است که الگویی مرتبط با گردشگری کشاورزی در منطقه وجود ندارد و تنها الگوی گردشگری روزانه و گردشگری خانههای بومگردی وجود دارد. علاوه بر این، یافتههای جامعه محلی نیز نشان میدهد که مؤلفه آگاهی (090/2) و مشارکت (159/2) بیشترین تأثیر را بر گردشگری کشاورزی دارند و در طرف دیگر، مدل مؤلفههای اجتماعی (1/17) محیطی- زیرساختی (13/22) و سیاسی و نهادی (67/22) بیشترین تأثیر را گردشگری مبتنی بر اجتماع محلی دارد. در نهایت، برای درک وضعیت روستاهای مورد مطالعه، نتایج نشان داد که روستای شیان، مناسبترین وضعیت را بین روستاهای منتخب مورد مطالعه بر اساس شاخصهای گردشگری مبتنی بر اجتماع محلی دارد و روستاهای دورود و نشور سفلی، به ترتیب دارای مناسبترین وضعیت از لحاظ داشتن امتیاز بالاتر برای ایجاد و توسعه گردشگری کشاورزی مبتنی بر اجتماع محلی بر اساس شاخصها و گویههای انتخاب شده را دارا میباشند.
