توسعه روستایی معلول عوامل متعددی است و در این میان، زیرساختها میتوانند نقش کلیدی را در روند دستیابی به توسعه روستایی ایفا نمایند. در میان ابعاد مختلف توسعه روستایی، مهمترین بعد پایداری جمعیت است. پایداری جمعیت روستایی منوط به شناسایی و تقویت عوامل مرتبط و مؤثر بر آن است. با این اوصاف هدف پژوهش کمی و کاربردی حاضر که با ترکیبی از روش همبستگی و علی انجامگرفته است، شناسایی مهمترین زیرساختهای مؤثر بر جمعیت روستاهای پیراشهری است که بهصورت مطالعه موردی در میان 29 روستای پیرامون شهر سقز انجامشده است. ابزار اصلی برای گردآوری دادهها، ترکیبی از روشهای اسنادی و میدانی است. برای تجزیه دادهها از نرمافزار SPSS (ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چند متغیره و تکنیک تحلیل خوشهای) و GIS و همچنین برای ارائه راهکارهای عملیاتی، از نظرات محققان و متخصصان توسعه روستایی و شهری استفادهشده است. نتایج مدل رگرسیونی مهمترین عوامل تعیینکننده جمعیت روستایی نشان داد این مدل توانسته است 3/73 درصد از واریانس متغیر وابسته پژوهش را تبیین نماید. عوامل شناساییشده براساس ضرایب تأثیر رگرسیونی استانداردشده (Beta) عبارتاند از: مخابرات و ارتباطات (496/0)، آموزشی (347/0) و فرهنگی ورزشی (274/0). نتایج حاصل از شناسایی و اولویتبندی راهکارهای عملیاتی تقویت تعیینکنندههای کلیدی جمعیت روستاهای پیراشهری نشان داد، تجهیز و تقویت حملونقل عمومی روستایی (از طریق راهاندازی ناوگان اتوبوسرانی روستایی به شهر سقز بهصورت مستمر و برنامهریزیشده)، مهمترین راهکار ازنظر محققان و متخصصان توسعه روستایی و شهری بوده است.
