گندم نان (Triticum aestivum.) یکی از مهمترین محصولات زراعی جهان است که نقش اساسی در تأمین امنیت غذایی دارد. این گیاه همواره در معرض تنشهای زیستی مختلفی از جمله آفات قرار دارد که سن گندم (Eurygaster integriceps) از مهمترین آنها در ایران محسوب میشود. حمله این آفت با کاهش عملکرد و کیفیت محصول همراه بوده و سبب بروز تغییرات فیزیولوژیک و مولکولی در گیاه میزبان میشود. در سالهای اخیر، نقش عوامل رونویسی، بهویژه خانواده ژنی WRKY، در تنظیم پاسخهای دفاعی گیاهان به تنشهای زیستی مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این پژوهش، شناسایی و بررسی نقش عوامل رونویسی خانواده WRKY در پاسخ گندم نان به تنش ناشی از تغذیه سن گندم بود. بدین منظور، گیاهان گندم رقم ترابی در شرایط گلخانهای کشت شده و تیمار تنش سن گندم اعمال گردید. صفات فیزیولوژیک شامل ارتفاع بوته، وزن خشک، محتوای کلروفیل و میزان فتوسنتز اندازهگیری شد. همچنین بررسی بیان یکی از ژنهای خانواده WRKY (WRKY33) با استفاده از روش Real-time PCR انجام گرفت. RNA کل از برگهای شاهد و تیمار استخراج و پس از سنتز cDNA، تحلیل بیان ژن صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که تغذیه سن گندم موجب کاهش معنیدار برخی صفات فیزیولوژیک از جمله محتوای کلروفیل و فتوسنتز گردید. همچنین بیان ژن WRKY33 در گیاهان تحت تنش نسبت به گیاهان شاهد افزایش یافت که بیانگر نقش این عامل رونویسی در پاسخ دفاعی گندم به تنش زیستی سن گندم است. به طور کلی، یافتههای این پژوهش نشان میدهد که عوامل رونویسی WRKY میتوانند در تنظیم مکانیسمهای دفاعی گندم نقش مؤثری ایفا کرده و به عنوان اهداف بالقوه در برنامههای اصلاحی و افزایش مقاومت به آفات مورد توجه قرار گیرند.
