علی اکبر مظفری

تکثیر ریز قلمه سیب نقش مهمی در تولید گیاهان سالم و عاری از بیماری و تکثیر سریع پیوندک‌ها و پایه‌های دارای صفات مطلوب داشته است. در طی چند دهه اخیر، روش‌های قابل اعتماد بسیاری برای تکثیر سیب هم برای پایه و هم برای پیوندک از نقطه نظر تجاری و کاربردی توسعه داده شده است. این پژوهش به منظور اثر سطوح (صفر، 5 و 15 میکرومولار) ملاتونین (MLT) و ( صفر، 10 و 20 میلی مولار) سدیم نیتروپروساید (SNP) بر باززایی و ریشه‌زایی سیب پایه M7 در شرایط کشت درون شیشه‌ای آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 9 تیمار و 7 تکرار در آزمایشگاه علوم و مهندسی باغبانی دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه کردستان اجرا شد. صفات مورد بررسی شامل درصد زنده-مانی ریز قلمه‌ها، تعداد شاخه، تعداد گره، طول میانگره، تعداد برگ، طول شاخه، محتوای رتگدانه‌های فتوسنتزی، پروتئین محلول کل و کربوهیدرات‌های محلول کل بودند. نتایج نشان داد که افزایش غلظت ملاتونین موجب افزایش معنی-دار(05/0>p) تعداد برگ، تعداد گره و درصد زنده‌مانی و کاهش معنی‌دار طول شاخه(05/0p) طول شاخه‌قلمه‌ها شده بود. استفاده از غلظت‌های 15 میکرومولار ملاتونین و 20 میلی مولار سدیم نیتروپروساید موجب افزایش معنی‌دار کلروفیلa، کلروفیل b برگ قلمه‌ها شد (05/0>p) این در حالی بود که کاروتنوئید برگ تنها در تیمار‌های حاوی 20 میلی مولار سدیم نیتروپروساید افزایش یافت. پروتئین‌های محلول برگ در تیمار‌ حاوی 15 میکرومولار ملاتونین و 20 میلی مولار سدیم نیتروپروساید به طور قابل توجهی افزایش یافت. همچنین کربوهیدرات‌های محلول برگ در تیمار‌ حاوی 15 میکرومولار ملاتونین و 10 میلی مولار سدیم نیتروپروساید افزایش یافت، در نهایت محتوای نسبی آب برگ توسط تیمار 15 میکرومولار ملاتونین و 5 میلی مولار سدیم نیتروپروساید به طور معنی‌داری افزایش یافت (05/0>p) . پس می‌توان نتیجه گرفت استفاده از غلظت 15 میکرومولار ملاتونین به همراه غلظت‌های 10 و 20 میلی مولار سدیم نیتروپروساید از طریق مسیرهای سیگنال دهی اکسین بر رشد و نموگیاهچه‌ها سیب تأثیر گذاشته‌اند. در واقع می‌توان گفت که تیمار حاوی 15 میکرو مولار ملاتونین به همراه 20 میلی مولار سدیم نیتروپروساید برتری بیشتری داشت.