احمد امانی

مادران کودکان با نیازهای ویژه با فشارهای عاطفی دست و پنجه نرم می‌کنند. علاوه بر این آن‌ها اغلب با چالش‌های مالی و انزوای ناشی از تجربیات منحصربه‌فرد فرزندپروری مواجه هستند. هدف از پژوهش حاضر اثربخشی طرحواره درمانی مبتنی بر والد گری بر خودکارآمدی، تنیدگی، انعطاف پذیری شناختی و صمیمیت تعامل والد کودک مادران با کودکان نیاز های ویژه بود. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش، مادران دارای کودکان با نیاز های ویژه شهر دیواندره در سال 1402 بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند تعداد30 نفر از آن‌ها که شرایط ورود به پژوهش را داشتند انتخاب، و سپس با توجیه اهداف پژوهش و داشتن رضایت برای حضور در پژوهش به شیوه تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) قرار داده شدند. جهت جمع آوری داده ها از ابزارهای: پرسشنامه خود کارآمدی (Shere et al., 1982) پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی (Dennis & Vander, 2010) ، مقیاس تنیدگی ادراک شده (Cohen et al., 1983) و مقیاس رابطه والد-کودک (Pianta 1994) و جهت تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر در نرم افزار SPSS-26 استفاده شد. نتایج تحلیل یافته ها نشان داد که: بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون نمرات خودکارآمدی، انعطاف پذیری شناختی، تنیدگی و صمیمیت تعامل والد کودک مادران دارای کودکان با نیازهای ویژه تفاوت معناداری وجود دارد (01/0>p)، همچنین بین پیش‌آزمون و پی گیری تفاوت معناداری وجود داشت (01/0>p) و این بدان معنا بود که تأثیر آموزش طرحواره درمانی مبتنی بر والدگری بر مادران دارای کودکان با نیازهای ویژه در طول زمان حفظ شده است. بنابراین از نتایج پژوهش حاضر می توان در مراکز مشاوره و روان درمانی جهت مداخله در مادران دارای کودکان با نیازهای ویژه استفاده کرد.