وحید صفریان

این تحقیق با هدف تحلیل زمانی و مکانی پوشش برف در رشته‌کوه البرز در ماهای سرد سال از دسامبر تا آوریل طی دوره 2001 تا 2024 انجام شد. در این پژوهش از داده‌های ماهواره‌ای سنجنده MODIS و مدل FLDASدر محیط تحت وبGoogle Earth Engine استفاده گردید و شاخص NDSI برای نظارت پوشش برف به‌کار گرفته شد. هم‌چنین متغیرهای عمق برف، آب معادل برف و نرخ بارش لحظه‌ای برف برآورد و تحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان داد که حداکثر پوشش برف غالباً در ماه‌های ژانویه و فوریه مشاهده شد و سال 2008 بیش‌ترین پهنه‌ی پوشش برف را در همه مقیاس‌های زمانی (روزانه، ماهانه و سالانه) به خود اختصاص داد. از سوی دیگر، سال 2012 دارای حداکثر مقدار عمق برف 21/70 سانتی‌متر، آب معادل برف 4/96 سانتی‌متر و نرخ بارش لحظه‌ای 0/058 میلی‌متر بر ساعت بود. این موضوع نشان دهنده تمرکز بارش‌های شدید در بخش‌های محدودتر در این سال است. الگوهای زمانی با بهره‌گیری از مدل رگرسیون خطی مورد مطالعه قرار گرفت و مقادیر ضریب تعیین R² برای متغیرهای عمق برف، آب معادل برف و نرخ بارش لحظه‌ای به ترتیب 0/037، 0/038 و 0/007 گزارش شده‌اند. این مقادیر که اغلب پایین هستند، بیان‌گر آن می‌باشد که نوسانات فصلی و وضعیت جوی نقش مؤثرتری نسبت به زمان در نوسانات ذخایر برف ایفا می‌کنند. ارزیابی‌های مکانی نیز حاکی از آن بود که نواحی مرتفع غربی، مرکزی و شمالی البرز حداکثرین تراکم برف را دارند، در حالی‌که دامنه‌های جنوبی به‌دلیل ارتفاع کم‌تر و دمای بالاتر، پوشش برفی پراکنده‌تری دارند. این پژوهش اهمیت ویژه نظارت هم‌زمان متغیرهای مختلف برف را در شناخت بهتر از ذخایر آبی زمستان آشکار می‌سازد و پیامدهای تغییر اقلیم در مناطق کوهستانی ایران را نشان می‌دهد.