توسعه در روستاهای واجد ارزش تاریخی چه با نگرش حفاظت، مرمت و یا احیا، به متغی رهای مختلفی وابسته بوده یا ریشه آن در برداشت صحیح از مفهوم روستاست. تعاملی که انسان با محیط برقرار ک رده و پاسخ متقابل محیط به نیاز انسان، مفهوم بوم را ساخته که در پس آن، فرهنگی است که حداقل در حوزه کالبد معماری، می تواند»پایه و اساس سنت معماری ایرانی« معرفی گردد. حفظ این ارزش ها در دل توسعه، بر نسل حاضر الزام بود و ضرورت پژوهش در این زمینه است. یکی از مهم ترین فاکتورهای شناخت هر فرهنگی شیوه معماری مرسوم در آن منطقه می باشد، با نگاهی گذار به معماری بومی روستای گلال چاره اندیشی هوشمندانه نیاکان این مرز و بوم برای استفاده هر چه بهتر از مواهبب طبیعببی و زمببین هایی که کمترین بهره وری را برای اهداف دیگر داشته اند جهت استفاده مسکونی و سکونت گزیببدن را مببی بینببیم. ایببن مقاله در پی باز ستود ویژگی های معماری سکونتگاه های منطقه اورامان به عنببوان میراثببی گببران بهببا حاصببل از تلاقببی انسان،فرهنگ و طبیعت است. دستاورد این پژوهش تأیید بر رجوع به فرهنگ بومی، جهت توفیق طرحهای توسعه ای در بافت های بببا ارزش روسببتایی میباشد یه برای رسیدن به این اندیشه، از بازخوانی و واکاوی دیدگاه صاح نظران داخلی و خارجی و شرح تجربیببات آن ها وام گرفته شد است. با توجه به ماهیت بنیادی – نظری این تحقیق، همچنین فرایند و هدف پژوهش، روش آن را می توان در چارچوب کیفی، با استفاده از تحلیل، توصیف و استنتاج طبقه بندی نمود.
