رضا شافعی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مدیریت زنجیره تأمین استراتژیک بر کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل در صنایع تولیدی اقلیم کردستان عراق انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی-همبستگی مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را کارکنان و مدیران صنایع تولیدی در اقلیم کردستان عراق تشکیل دادند که از میان آنان، تعداد 350 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل دو پرسشنامه استاندارد بود: پرسشنامه استراتژی زنجیره تأمین ناب و پرسشنامه هزینه‌های حمل‌ونقل در صنایع تولیدی. روایی ابزارها به تأیید خبرگان رسید و پایایی آن‌ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ در سطح مطلوب ارزیابی شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه 27 و Smart PLS نسخه 3 انجام گرفت. نتایج آمار توصیفی نشان داد که میانگین استراتژی زنجیره تأمین (094/4) و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل (761/3) در سطح نسبتاً مطلوبی قرار دارد. یافته‌های آزمون همبستگی نشان داد که بین ابعاد استراتژی زنجیره تأمین ناب و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که استراتژی انعطاف‌پذیری با ضریب مسیر (293/0)، استراتژی هزینه با ضریب مسیر (268/0)، استراتژی کیفیت با ضریب مسیر (251/0) و استراتژی تحویل با ضریب مسیر (167/0) تأثیر مثبت و معناداری بر کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل دارند (001/0>P). بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که به‌کارگیری راهبردهای مدیریت زنجیره تأمین استراتژیک و رویکردهای ناب می‌تواند از طریق بهبود هماهنگی، افزایش انعطاف‌پذیری، کاهش اتلاف منابع و ارتقای کارایی عملیاتی، نقش مؤثری در کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل صنایع تولیدی ایفا کند.