صفویان با تشکیل حکومتی مقتدر، توانستند در عرصههای اقتصادی و سیاسی به یکی از ادوار مهم در تاریخ ایران اسلامی تبدیل شوند و از لحاظ اقتصادی به پیشرفت برسند. یکی از جنبههای این پیشرفت، ارتباط تجاریی با کشورهای اروپایی بود. دولتهای اروپایی که با آغاز عصر رنسانس، جهش علمی و اقتصادی را تجربه میکردند، از چندین جهت نیازمند شرق از جمله ایران بودند، اما یافتههای این پژوهش که بر اساس گزارش سفرنامه نویسان اروپایی و مستشرقین و با تکیه بر رویکرد توصیفی-تحلیلی و بر اساس منابع کتابخانهای تدوین یافته نشان میدهد که اوضاع اقتصاد این دوره با توجه به شرایط سیاسی حاکم متفاوت بودهاست. در دوره شاه اسماعیل و شاه تهماسب به دلیل جنگهای مکرر برای تثبیت قدرت، به اوضاع اقتصادی و رفاهی کشور 1033 ق( به - توجه زیادی نشد اما با توجهی که پادشاهانی از جمله شاه عباس اول )حک: 225 رونق اقتصاد داشتند، در عرصه اقتصادی پیشرفتهای چشمگیری حاصل شد. قدرت اقتصادی در این دوره به حدی مستحکم بود که ظاهراً با وجود انحطاط تدریجی که بعد از حکومت شاه عباس به وجود آمدهبود تا حمله افغانها کسی از وجود این انحطاط به خوبی باخبر نشد، اما پس از حمله مذکور این انحطاط خود را به خوبی نشان داد و فساد و پریشانی اقتصادی نیز منجر به سقوط آن گردید. نبود بستر فکری مناسب جهت تحول نظام سیاسی - اقتصادی، فقدان نهادهای سیاسی و اقتصادی مستقل از حکومت، جنگهای داخلی و خارجی، حوادث طبیعی، تأثیر استبداد، افزایش مالیاتها بر مردم، ناامنی راهها و کاهش تجارت خارجی و بیتوجهی به شبکه آبیاری و عمران کشور و مواردی از این دست، از جمله عواملی هستند که در واخر عصر صفویه منجر به ضعف اقتصادی آن شدند.
