نزدیک به نیم قرن سلطنت در یکی از مهم ترین ادوار تاریخ ایران و جهان، ناصرالدین شاه قاجار را به یکی از مهم ترین و تأثیرگذارترین پادشاهان و فرمانروایان ایران تبدیل کرده است. در روزگار سلطنت ناصری ، جهان تحت تأثیر پیشرفت و توسعه ی فرهنگی، مدنی، تجاری و نظامی ممالک غربی قرار گرفته بود. ایران نیز در منطقه ی بسیار مهم خاور میانه از این تحولات برکنار نمانده و نشانه هایی از نسیم تجددخواهی و میل به توسعه و پیشرفت به این دیار هم وزیده بود. تحت تأثیر احساس نیاز به توسعه که در میان برخی از روشنفکران و دولتمردان ایرانی شکل گرفت بود؛ سفرهای سه گانه ی ناصرالدین شاه به فرنگ طراحی شد. میرزا حسین خان سپهسالار به عنوان مبتکر اولیه این سفرها در پی آشناسازی شاه با مظاهر تمدن فرنگ و پایه گذاری مولفه های آن تمدن در ایران بود.. سفرهای سه گانه واجد پیامدها و نتایج متفاوت و بعضا متضادی در روند توسعه و پیشرفت جامعه ی ایران عصر قاجار بوده اند. در این پژوهش تلاش خواهد شد با نگاه توصیفی- تحلیلی و با بررسی نقادانه ی متون و منابع متقدم ، بویژه سفرنامه های ناصرالدین شاه، و هم چنین با بهره گیری از پژوهش های محققانی با نقطه نظرات متفاوت ، سفرهای شاه و نتایج آن مورد بازخوانی قرار گرفته و برخی از سوالات موجود در حد بضاعت پژوهش حاضر پاسخ داده شود.
