قبایل صحراگردی که در سده های میانه به ایران سرازیر شدند و چندی بعد به حکومت رسیدند، با وجود ادعای حمایت از شریعت و پاسداشت آن، در عمل و در عرصه تعامل با دیگران، به آموزه های اسلام دایر بر حفظ حقوق دیگران و به ویژه مخالفان پایبند نماندند. این رویکرد فقط از سوی آنان اتخاذ نشد، بلکه گروه های رقیب و سایر بازیگران عرصه سیاست نیز عملاً چنین رویه ای را در پیش گرفتند و بدین ترتیب، حجم عظیمی از ابزارهای مجازات در منازعات سیاسی - مذهبی ایران آن زمان به کار گرفته شد. بر همین اساس، این پژوهش در پی پاسخگویی به این پرسش اصلی است که چرا و چگونه این ابزارها برای مجازات افراد مجرم و غیرمجرم به کار می رفت؟ نویسندگان پژوهش حاضر، برای پاسخگویی به این پرسش براساس روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، در وهله نخست نوع و چگونگی کاربرد ابزارهای مجازات را واکاوی کرده و سپس میزان انطباق آنها با آموزه های شریعت و چرایی به کارگیری آنها را در دوره مورد بحث بررسی کرده اند.