1405/02/12
امید عزیزیان

امید عزیزیان

مرتبه علمی: استادیار
ارکید: پیوند
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: دانشکده علوم انسانی و اجتماعی
اسکولار:
پست الکترونیکی: o.azizyan [at] uok.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex: 0

مشخصات پژوهش

عنوان
مکانیسم ماشه؛ ابزار قدرت و تحول نظم بین‌الملل
نوع پژوهش
سخنرانی
کلیدواژه‌ها
برجام، مکانیسم ماشه، نظم بین‌الملل، توازن قوا، ژئوپلیتیک
سال 1404
پژوهشگران امید عزیزیان

چکیده

این سخنرانی با هدف تبیین جایگاه مکانیسم بازگشت خودکار تحریم‌ها یا اسنپ‌بک در چارچوب برجام و تحولات نظم بین‌الملل ارائه شد. تمرکز اصلی بر این بود که اسنپ‌بک چگونه از یک سازوکار حقوقی پیش‌بینی‌شده برای تضمین اجرای توافق، به ابزاری برای اعمال فشار راهبردی و موازنه قدرت تبدیل شده است. سخنرانی با بهره‌گیری از رویکردهای لیبرالیسم نهادی و رئالیسم ساختاری نشان داد که هرچند برجام واجد مؤلفه‌های یک رژیم بین‌المللی همکاری‌محور بود، اما در ساختار آنارشیک نظام بین‌الملل، نهادها بدون حمایت قدرت‌های بزرگ قادر به تضمین پایداری توافق‌ها نیستند. در این چارچوب، اسنپ‌بک بیش از آنکه کارکردی نهادی داشته باشد، در خدمت منطق امنیت، بقا و توازن قوا قرار گرفته است. همچنین پیامدهای ژئوپلیتیکی این روند، از جمله همگرایی سیاسی و امنیتی ایران، روسیه و چین، امنیتی‌شدن بیشتر پرونده هسته‌ای ایران و کاهش نقش اروپا در ترتیبات امنیتی منطقه‌ای مورد بررسی قرار گرفت. در پایان، سناریوهای محتمل آینده شامل تشدید فشار، بن‌بست مشروعیتی و مسیر دیپلماتیک جدید ترسیم شد و تأکید گردید که فعال‌سازی اسنپ‌بک علاوه بر تقویت موازنه قدرت، موجب کاهش اعتبار و بی‌اعتبار شدن نهادهای بین‌المللی و قطعنامه‌های سازمان ملل شده است، توانایی این نهادها در تضمین اجرای توافقات چندجانبه را زیر سؤال برده و ضرورت بازطراحی سازوکارهای حقوقی و امنیتی جهانی را بیش از پیش آشکار ساخته است.