26 تیر 1397
سيد مهدي حسيني

سید مهدی حسینی

مرتبه علمی: استادیار
نشانی:
تحصیلات: دکترای تخصصی / علوم تربیتی
تلفن:
دانشکده: دانشکده علوم انسانی و اجتماعی

مشخصات پژوهش

عنوان
رفتار علمی- پژوهشی تطبیقی - تحلیلی پیرامون شاخص ها و مصداقها
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
رفتار علمی دانشمندان، نگرش علمی، ساختار دانش، پیکره دانش، فعالیت علمی، فرایند علمی، هنجار علمی، اخلاق علمی، شخصیت علمی
پژوهشگران سید مهدی حسینی ، محمد حسین دیانی

چکیده

هدف: هدف این پژوهش شناسایی و دسته‏ بندی شاخص‏ ها و مصداق‏ های رفتار علمی دانشمندان است. روش: ابتدا متون مربوط به حوزه ‏های مختلف درباره رفتار علمی و به طور عام ویژگی‏های دانشمندان و فرایندهای علمی مرور شد و مفاهیم کلیدی به صورت تطبیقی در جدول‏هایی قرار گرفت. سپس با استفاده از مبانی نظری روان‏شناسی رفتار، مفاهیم دسته بندی گردید و در نهایت به صورت تحلیلی روابط بین آنها بیان گردید. یافته‏ ها: این مطالعه نشان داد که مفاهیم مرتبط با ویژگی‏های فکری و رفتاری دانشمندان به طور پراکنده در متون حوزه ‏های مختلف علمی مانند روان‏شناسی رفتار، جامعه‏ شناسی علم، و روش شناسی پژوهش قابل تشخیص است و می ‏توان آنها را در پنج شاخص کلی قرار داد. این دسته ‏بندی منطبق با نظریه رفتار مستدل و رفتار برنامه‏ ریزی شده فیش باین و آیزن (1975) است. نتایج: در بیشتر متون، به شاخص هنجارها بیش از سایر شاخص ‏ها پرداخته شده است. برخی از شاخص‏‏ ها نیز ( مانند ساختار دانش و نگرش علمی) بسیار کمتر در متون مورد توجه قرار گرفته است. به طور کلی، شاخص‏ های شناسایی شده در این مطالعه منطبق با مبانی نظری روان‏شناسی رفتار است و دارای یک چرخه مداوم و پایدار در جامعه علمی است که پیوسته در حال رشد است. کاربردهای احتمالی: شناسایی این شاخص‏ ها به سازمان‏هایی که مسئولیت تربیت پژوهشگر را برعهده دارند، به ویژه دانشگاه‏ ها، کمک می‏ نماید که معیاری برای تعیین هدف و اندازه ‏گیری تحقق آن در اختیار داشته باشند. شاخص‏ های شناسایی شده در این پژوهش می ‏تواند مبنای برخی پژوهش‏ ها در حوزه علم اطلاعات شود. اصالت/ارزش: این پژوهش شاخص‏ های نسبتاً کاملی را برای مطالعه رفتار علمی دانشمندان معرفی نموده است. پنج شاخص کلی شناسایی شده در این پژوهش تاکنون باهم در متون دیگر بحث نشده است.