در پاسخ به چالشهای اساسی کشاورزی در ایران، توسعه کسبوکارهای سبز بهعنوان یکی از راهکارهای مؤثر برای دستیابی به کشاورزی پایدار و حفاظت از محیط زیست مطرح است. این مطالعه با هدف شناسایی موانع و چالشهای گسترش کسب وکارهای سبز کشاورزی در استان کردستان، از روش دلفی بهره برده و دادهها را از طریق مصاحبه و پرسشنامه نیمهساختارمند با 19 نفر از خبرگان دانشگاهی، کارشناسان جهاد کشاورزی، و فعالان این حوزه گردآوری کرده است. در گام نخست، مروری کتابخانهای بر منابع علمی مرتبط انجام شد و اطلاعات بهصورت فیشهای کامپیوتری سازماندهی شدند. سپس با استفاده از نرمافزار MAXQDA دادههای کیفی گردآوریشده تحلیل و کدگذاری شدند. نتایج نشان داد چالشهای توسعه کسبوکارهای سبز کشاورزی در کردستان در سه محور اصلی قابل طبقهبندیاند: چالشهای سیاستی و اقتصادی، چالشهای کلان و زیرساختی، و چالشهای شناختی و آموزشی. در این میان، چالشهای سیاستی و اقتصادی، بهویژه ناکارآمدی سیاستها و بیثباتی اقتصادی، بزرگترین موانع توسعه کسب و کارهای سبز در استان کردستان محسوب میشوند. بر این اساس، ایجاد ثبات اقتصادی بهعنوان اولویت نخست برای توسعه کشاورزی سبز پیشنهاد میشود. راهکارهای ارائهشده در این پژوهش میتوانند به سیاستگذاران و ذینفعان کمک کنند تا با تمرکز بر این چالشها، مسیر توسعه پایدار را در استان کردستان و سایر مناطق هموار سازند.
