1405/02/01
محسن باقرزاده مشکی باف

محسن باقرزاده مشکی باف

مرتبه علمی: استادیار
ارکید: 0000-0002-7406-2525
تحصیلات: دکترای تخصصی
شاخص H: 0
دانشکده: دانشکده علوم انسانی و اجتماعی
اسکولار:
پست الکترونیکی: m.bagherzade [at] uok.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
ریسرچ گیت:

مشخصات پژوهش

عنوان
تفسیر ایدئالیستی از معرفت شناسی حکمت متعالیه بر پایه فاعلیت ذهن
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
صدرالمتالهین ، عاقل ، عین خارجی ، معقول بالذات ، معقول بالعرض
سال 1401
مجله تاریخ فلسفه اسلامی
شناسه DOI
پژوهشگران محسن باقرزاده مشکی باف ، مصطفی عابدی

چکیده

نگارندگان در این مقاله معتقدند در فلسفه صدرا مرجعیت عالم خارج شانیت معرفتی خود را در مقام بالعرض از دست می دهد و صرفا نقش تلنگری را ایفا می کند تا عاقل، معقولی را که از سنخ خویش است -یعنی معقول بالذات- از روی عین خارجی انشا کند و از طریق آن، به عالم علم پیدا کند. ساحت معرفتی در اختیار معقول بالذات که واقعیت علم است، قرار می گیرد و عالم خارج با استفاده از تعیناتی که عاقل در وعای ذهن ایجاد می کند، شناخته می شود و حیث مطابقت عین و ذهن و حلول صورت و نقش بستن آن بر نفس زیر سوال می رود. نگارندگان در این مجال می کوشند با کمک گرفتن از معرفت شناسی کانتی -که در آن حیث ذهن در تکوین معرفت نقش محوری را به عهده دارد- تفسیری ایدیالیستی از اندیشه ملاصدرا ارایه دهند. اگر عاقل در اندیشه صدرا به لحاظ معرفتی مقدم بر عالم خارج قرار بگیرد و عالم خارج تنها از طریق تعینات عقل شناخته شود، دیگر حالت تطابق مستقیم عین و ذهن و مرجعیت عین خارجی نسبت به نفس، منتفی خواهد شد. رویکرد صدرالمتالهین به عالم بردار معرفتی سنتی جهان اسلام را زیر و رو می کند؛ چراکه بردار با صدرا از معقول به واقع حرکت می کند نه بر عکس. اصالت از آن عاقل است و عین تنها شان معرفتی خود را از آن وام می گیرد.