حاجی حسین عزیزی

گرانیتوئید مورد مطالعه در قسمت شمال غربی ایران و بخش شمالی زون سنندج-سیرجان (N-SaSZ) بین شهرهای سقز در غرب و تکاب در شرق واقع شده است که نهشته‌های رسوبی و ولکانیکی کرتاسه بخش شمالی سنندج – سیرجان را قطع کرده‌اند و در بعضی بخش‌ها به کانی‌زایی اسکارن منجر شده است. بر اساس مطالعات قبلی خاستگاه قوس آتشفشانی توسط محققین مختلف برای این گرانیت‌ها پیشنهاد شده است. در این پژوهش، برای اولین بار ایزوتوپ‌های اکسیژن و هافنیوم موجود در کانی زیرکن مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. بدین منظور حدود 100 زیرکن توسط دو دستگاه SHRIMP و LA-ICP-MCC به صورت جداگانه به ترتیب برای ایزوتوپ‌های اکسیژن و هافنیوم مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج حاصل از این بررسی نشان دهنده نسبت پایین ایزوتوپی 18O/16O‰ (65/5 تا 40/5:TG11 ،12/6تا 28/5:TG9 ) و مقادیر مثبت εHf(t) (95/7 تا 48/3:TG11 ،05/7 تا 61/1:TG9 ) در این گرانیت‌ها می‌باشد. شواهد ایزوتوپی موجود بیانگر نقش غالب گوشته تهی شده و پوسته قاره‌ای تحتانی(بازیک) مجدد وارد چرخه شده در شکل‌گیری ماگمای اولیه این سنگ‌ها می‌باشد. در حالت کلی، بالا آمدگی گوشته آستنوسفری داغ و نازک شدن پوسته قاره‌ای را می‌توان ناشی از رول بک ورقه اقیانوسی فرورونده نئوتتیس به زیر شمال غرب ایران دانست. در چنین شرایطی افزایش گرادیان زمین‌گرمایی، می‌تواند به شکل‌گیری ماگماهای با ترکیب حد واسط تا اسیدی در چنین مناطقی منجر گردد.