فرزاد نظری

پیچ‌ها (گیاهان بالارونده) به دلیل تنوع کاربردها، جذابیت زیبایی‌شناسی و فواید زیست‌محیطی، نقش مهمی در معماری منظر ایفا می‌کنند. توانایی رشد عمودی این گیاهان به آن‌ها اجازه می‌دهد تا بتوان از آنها به عنوان جدا کننده (Dividers) یا مانع (Barriers) استفاده کرد. این گیاهان می‌توانند مناظر ناخوشایند (Unsightly views) و یا درختان خشک شده در منظر را بپوشانند، یکنواختی (Monotony) یک فَنس بلند یا دیوار خالی (Blank wall) را رفع کنند. آنها می‌توانند خطوط ساختاری خشن (Harsh structural lines) را ملایم کرده و ساختار را با سایر گیاهان ترکیب کنند. در کناره‌های شیب‌دار (Steep banks) و در مناطق دیگری که استقرار چمن دشوار است، می‌توان از پیچ ها به عنوان زمین پوشش (Groundcovers) استفاده کرد. پیچ ها بر اساس سازوکار بالاروی خود به سه دسته‌ی اصلی پیچنده‌ها (Twining climbers)، پیچک‌دارها (Tendril climbers) و چسبنده‌ها (Clinging climbers) تقسیم می‌شوند. البته در گروهی دیگر از گیاهان بالارونده، مانند انواع رزهای بالارونده و گل کاغذی حالت غیر خود چسب (Non-climbing) دارند. پیچ‌های زینتی به عنوان عناصری پویا و تأثیرگذار در طراحی فضای سبز، نقش به سزایی در زیباسازی محیط‌های شهری و طبیعی ایفا می‌کنند. افزون بر موارد ذکر شده، این گیاهان با توانایی رشد عمودی، افقی یا آبشاری، می‌توانند در فضاهایی به‌کار روند که سایر گیاهان قادر به پوشش آن نیستند. استفاده از پیچ‌ها در طراحی منظر، نه تنها بعد زیبایی‌شناختی فضا را ارتقا می‌بخشد، بلکه عملکردهایی همچون افزایش حریم خصوصی، سایه‌اندازی، پنهان‌سازی مناظر نامطلوب، و حتی کمک به کنترل فرسایش خاک را نیز بر عهده دارند. برای مناطق معتدله سرد افزون بر برخی از گونه های رز، می‌توان از پیچ‌های امین الدوله، گلیسین، موچسب، پیچ برفی (پیچ بخارایی)، یاسمن زمستانه، پیچ اناری، عشقه و کلماتیس استفاده کرد.