بابک سوری

عمده ترین مشکل حاصلخیزی در خاکهای آهکی مقادیر بالای pH آنهاست که ناشی از محتوی زیاد کربنات کلسیم (CaCO3) در آنها میباشد. این واقعیت منجر به کاهش حلالیت عناصر موجود در این خاکها شده و لاجرم به شکل معناداری دسترسی گیاهان به عناصر غذایی خاک را کاهش و عملکرد آنها را تحت تاثیر قرار میدهد. از اینرو بنیادی‎ترین اقدام برای اصلاح این معضل کمک به کاهش pH خاک است. یکی از راهکارهای کاهش pH خاک بکارگیری گوگرد عنصری میباشد. گوگرد عنصری پس از اکسیداسیون بیولوژیک در خاک تولید سولفات مینماید که علاوه بر تامین گوگرد قابل جذب مورد نیاز گیاهان با کاهش pH خاک افزایش حلالیت و قابلیت دسترسی گیاهان به سایر عناصر غذایی موجود در خاک را باعث میشود. با این حال اکسیداسیون موثر گوگرد عنصری در خاک با برخی مشکلات مواجه است که از جمله مهمترین آنها کمبود سطح موثر ذرات گوگرد در خاک برای تحقق موثر فرآیند اکسیداسیون است. بنتونایت معدنی حین قرارگرفتن در خاک و جذب آب شکفته میشود. از اینرو استفاده از آن موجب پخشیدگی بیشتر و افزایش موثرتر سطح ویژه ذرات گوگرد عنصری در خاک میشود. از طرفی استفاده مستمر از بنتونایت بدلیل محتوی سدیم آن میتواند مشکلاتی نظیر شوری خاک را بدنبال داشته باشد. هدف از این مطالعه ارزیابی گرانول‌های گوگرد- بنتونایت بهبود یافته ای میباشد که سدیم تبادلی سطح بنتونایت آن با آمونیوم جایگزین شده است. تعداد 12 عدد گلدان پلی‎اتیلن هر یک با 5/1 کیلوگرم از یک نمونه خاک زراعی آهکی و پس از استریل و تلقیح با باکتری‌های تیوباسیلوس پر شدند و سپس بترتیب با افزودن گرانول‌های حاوی 100 درصد گوگرد، گرانول‌های گوگرد-بنتونایت سدیمی(معمولی) و گرانول‌های گوگرد-بنتونایت بهبود یافته آمونیومی به آنها معادل 0.5 درصد وزنی گوگرد به خاک گلدان‌ تیمار و به همراه گلدان شاهد هر یک در 3 تکرار آماده شدند. سپس در هر یک از گلدان‌ها 3 عدد بذر از قبل جوانه زده در انکوباتور کاشته شد و در گلخانه نگهداری شدند. بعد از حدود دو هفته تنها یک گیاهچه قویتر در هر گلدان باقی گذاشته شد و پس از آن گلدانها برای دوره رشد 90 روزه هر 48 ساعت یکبار به منظور حفظ رطوبت خاک به مقدار لازم آبیاری شدند. نتایج نشان داد که استفاده از گرانول‌های گوگرد-بنتونایت آمونیمی باعث افزایش مقادیر آهن و روی در خاک و گیاه شده و پارامتر‌های رشد گیاه را بطور معنی داری بهبود دادند.