تغییر آب و هوا نمایانگر تغییرات منطقهای در اتمسفر زمین و پیامدهای ناشی از آن در مناطق مختلف جهان است. تغییرات در دما و الگوهای بارش، تأثیر قابل توجهی بر حجم و کیفیت منابع آب و بسیاری از فعالیت های انسانی دارد. این پژوهش با هدف بررسی شاخصهای تغییر اقلیم در استان کرمانشاه انجام شد. برای این من منظور، از دادههای متغیرهای میانگین دما، کمینه دما، بیشنه دما و بارش روزانه 9 ایستگاه همدید استان کرمانشاه طی دوره زمانی 2022-2001 استفاده شد. شاخصهای مختلفی در شناسایی تغییر اقلیم وجود دارند. در این پژوهش از 12 شاخص تغییر اقلیم مرتبط با دما و بارش(شاخص حداکثر بارش یکروزه ، روزهای تابستانی روزهای یخی، شبهای حارهای، بیشینه و کمینه دمای حداقل و حداکثر ماهانه ، شبهای سرد و گرم ، دامنه تغییرات شبانهروزی و طول فصل رشد استفاده گردید. از آزمون آمار ناپارامتری من کندال برای بررسی تغییرات متغییرهای مورد مطالعه و از آزمون شیب سن برای برآورد میزان تغییرات استفاده شد. معنیداری تغییرات و برآورد آن در سطح اطمینان 99، 95 و 90 درصد بررسی گردید. نتایج نشان داد که برخی از ایستگاهها مانند کرمانشاه و سرپل ذهاب در برخی ماهها و بهویژه در تحلیلهای سالانه، روندهای معناداری در سطح اطمینانهایمختلف (90، 95 و 99 درصد) نشان میدهند، در حالی که در سایر ایستگاهها مانند جوانرود و تازهآباد، تغییراتمعنی دار نبوده است. همچنین، تأثیرات تغییرات اقلیمی بر شاخصهایی نظی و بهویژه در ماههای سرد سال، و شاخصهایی مانند در ماههای گرمتر، برجستهتر است. بهطور کلی،یافتهها بیانگر تفاوتهای اقلیمی در سطح استان و تأثیر تغییرات اقلیمی بر روندهای مختلف اقلیمی میباشد.تحلیل نقشههای شیب سن شاخص دامنه تغییرات شبانهروزی دما نیز نشان داد که بیشترین تغییرات دما عمدتاً در نواحی شمالشرقی و شمالغربی استان رخ داده است. در ماههای ژانویه تا دسامبر، نواحی شرقی و برخی نواحی مرکزی استان بیشترین تغییرات را تجربه کردهاند، در حالی که نواحی جنوبی و بخشهایی از غرب استان تغییراتمعنی داری را نشان ندادند. در بیشتر ماهها، بخشهای مرکزی، جنوبی و غربی استان بدون تغییرات محسوسی باقی ماندهاند. در ماههای آوریل و جولای، بیشترین تغییرات در غرب و نواحی شمالی استان مشاهده شده است. به طور کلی، نتایج نشان میدهد که دامنه تغییرات دمای شبانهروزی در طول سال در برخی نواحی استان کرمانشاه قابلتوجه بوده و بیشتر این تغییرات در نواحی شمالی و شرقی استان رخ داده است.تحلیل نتایج آزمون من-کندال شاخص دامنه تغییرات شبانهروزی دما در ایستگاههای استان کرمانشاه طی دوره آماری 2001-2022 نشان میدهد که تغییرات اقلیمی به صورت ناهمگن و متنوعی در این منطقه رخ دادهاند. در ماههای ژانویه تا دسامبر، بخشهای مختلف استان الگوهای متفاوتی از تغییرات دما را تجربه کردهاند. نواحی شمالغربی و شمالشرقی استان معمولاً روند افزایشییا نسبتاً افزایشی داشتهاند، در حالی که بخشهایی از جنوبغرب و جنوب استان روند کاهشییا نسبتاً کاهشی نشان دادهاند. مناطق مرکزی و غربی استان اغلب بدون تغییرمعنادار باقی ماندهاند. این تغییرات فضایی و زمانی نشاندهنده تأثیرات متفاوت تغییر اقلیم بر دامنه تغییرات شبانهروزی دما در استان کرمانشاه هستند.
