31 شهریور 1396
سيد مهدي حسيني

سید مهدی حسینی

مرتبه علمی: استادیار
نشانی:
تحصیلات: دکترای تخصصی / علوم تربیتی
تلفن:
دانشکده: دانشکده علوم انسانی و اجتماعی

مشخصات پژوهش

عنوان
نقش انجمن‏ های علمی دانشجویی در ایجاد رفتار علمی به عنوان بخشی از برنامه درسی پنهان: مطالعه موردی دانشگاه کردستان
نوع پژوهش مقاله ارائه شده
کلیدواژه‌ها
انجمن علمی دانشجویی، برنامه درسی پنهان، رفتار علمی، فرهنگ دانشگاهی، جامعه پذیری فرهنگ
پژوهشگران سید مهدی حسینی، مصطفی قادری، مصطفی اسفندیاری

چکیده

زمینه: هدف جامعه دانشگاهی، فرهنگ پذیر نمودن رفتار علمی ‏دانشجویان است. فرهنگ دانشگاهی متفاوت از فرهنگ عمومی ‏جامعه است و دارای ویژگی‏ ها و معیارهای خاص خود است. اگر فارغ التحصیلان فرهنگ دانشگاهی را بپذیرند و طبق آن رفتار نمایند، می‏ توان امیدوار بود که عملکردهایی متناسب در زمینه به کارگیری آموخته‏ ها و رعایت استانداردهای حرفه‏ ای از خود به نمایش بگذارند. اما فرایند فرهنگ‏ پذیر نمودن رفتارهای علمی ‏و چگونگی آن تاکنون به طور گسترده مورد پژوهش قرار نگرفته است. از سوی دیگر، در هیچ کلاس یا واحد درسی به صورت رسمی‏ آموزش رفتار علمی ‏پیش بینی نشده است. هدف: هدف این پژوهش بررسی و تحلیل نقش انجمن ‏های علمی‏ در ایجاد رفتار علمی ‏به عنوان بخشی از برنامه درسی پنهان در فرهنگ دانشگاهی است. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی ‏و با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه ساختار یافته، براساس نمونه‏ گیری هدفمند اجرا شد. شرکت کنندگان اساتید دانشگاه کردستان بودند که در هدایت انجمن علمی دانشجویی دارای تجربه بودند. محور مصاحبه‏ ها براساس ابعاد رفتار علمی تدوین و اجرا شد و متن مصاحبه ضبط و مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‏ ها: یافته ‏ها نشان داد که جامعه آزمودنی بر این باورند که عضویت و فعالیت در انجمن‏های علمی دانشجویی در انتقال یا ایجاد و توسعه یا نهادینه نمودن مصداق‏ های چهار بعد از پنج بعد رفتار علمی (شامل شخصیتی، نگرشی، فعالیت/فرایند، و هنجاری) نقش مثبت دارند. یافته ‏های این پژوهش همراستا با مبانی نظری حوزه جامعه شناسی علمی و نیز پژوهش ‏هایی است که در زمینه کارکرد انجمن ‏های علمی دانشجویی و عوامل مؤثر بر برنامه درسی پنهان و نیز نقش خود برنامه درسی پنهان پیشتر انجام شده است. کاربردهای احتمالی: یافته ‏های این پژوهش می‏ تواند سازو کارهای فرهنگ پذیر نمودن رفتار علمی ‏در اعضای انجمن‏ های علمی‏ را در اختیار جامعه دانشگاهی و پژوهشگران قرار دهد. یافته‏ ها و پیشنهادات این پژوهش هم برای مدیران دانشگاه‏ ها و هم پژوهشگران جامعه شناسی علم کاربرد دارد. اصالت/ ارزش: تاکنون نقش انجمن علمی ‏در حوزۀ برنامه درسی پنهان برای نهادینه نمودن رفتار علمی ‏در دانشگاه مورد بحث قرار نگرفته است.